ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΗΘΙΚΗΣ, ΑΝΟΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ.

2020-11-17

Σήμερα σε αυτό το μικρό άρθρο θα ασχοληθούμε με το ιδεολογικό κηφηναριό της πλουτοκρατίας πού έχει εγκατασταθεί στα ΜΜΕ.

Βγαλμένο μέσα από τις πιο σκοτεινές εποχές, με ιδεολογία ότι πιο ανήθικο, αντιανθρώπινο, βάρβαρο βλέποντας την εξουσία σαν θεϊκό δικαίωμα όπως στον μεσαίωνα πού οι βασιλείς κυβερνούσαν απόλυτα. "Ελέω θεού βασιλεία".

Απόλυτη υποταγή αλλιώς οι συνέπειες του νόμου.

Έχουν αναγορεύσει τον νόμο σαν τον υπέρτατο κριτήριο πού όλη η κοινωνία θα πρέπει αδιαμαρτύρητα ή μέσα στα πλαίσια πού ορίζει ο νόμος να διαμαρτύρονται.

Και αν αύριο ο νόμος απαγορεύσει και τις λεκτικές διαμαρτυρίες οφείλουν όλοι να τον υπακούσουν. Αν μπορούσαν θα είχαν φτιάξει και δικαστήριο σκέψης.

Τι και αν οι κοινωνίες χιλιάδες χρόνια έχουν χύσει ποταμούς αίματος προκειμένου να αποκτήσουν ένα προστατευτικό πλαίσιο απέναντι της εξουσίας και πλουτοκρατίας.

Αυτό πάντα περνούσε μέσα από την ανυπακοή των νόμων.

Κανένας δεν θυμάται τους δικαστές υποχείρια της εξουσίας πού εφαρμόζανε τα σκληρά μέτρα των ισχυρών. Την νομοθεσία της. Ή όταν τους θυμούνται, τους θυμούνται με αποτροπιασμό.

Ποιος όμως δεν θαυμάζει εκτός βέβαια της πλουτοκρατίας και των τσιρακιών της, τις διακηρύξεις των δικαιωμάτων του ανθρώπου από την εποχή του Σόλωνα και αν η ανθρωπότητα έχει φτάσει έως εδώ, το έχει φτάσει εξαιτίας αυτών των αγώνων ενάντια στις νομοθεσίες.

Οι κοινωνίες έχουν εξανθρωπιστεί όσο έχουν εξανθρωπιστεί με τα λάβαρα των επαναστάσεων και όχι με τους κυρ-παντελήδες.

Πάντα η εξουσία και πλουτοκρατία βρίσκουν τρόπους να ξεγελάνε, βρίσκουν τρόπους να κάνουν κενό γράμματος αυτό το πλαίσιο.

Σύγχρονα παραδείγματα για το ελληνικό κράτος δικαίου χωρίς δίκαιο.

Ελληνικό σύνταγμα.

'Αρθρο 22: (Προστασία της εργασίας)

1. H εργασία αποτελεί δικαίωμα και προστατεύεται από το Kράτος, που μεριμνά για τη δημιουργία συνθηκών απασχόλησης όλων των πολιτών και για την ηθική και υλική εξύψωση του εργαζόμενου αγροτικού και αστικού πληθυσμού.

Στις ημέρες μας σαν ειρωνεία δεν ακούγεται αυτό το άρθρο;

Αυτό είναι το σύνταγμα μας, ενώ στα λόγια υπερασπίζεται τα δικαιώματα του λαού αφήνει στην διακριτική ευχέρεια της εκάστοτε εξουσίας να διαχειρίζεται όλα τα δικαιώματα του λαού μας εν λευκώ.

Φυσικά το σύνταγμα μας έχει λάβει τα μέτρα του σε περίπτωση ξεσηκωμού του λαού μας ενάντια στην αδικία της εξουσίας να κινητοποιήσει όλο τον κατασταλτικό μηχανισμό με τις ευλογίες των νόμων και των ανώτατων δικαστηρίων.

Γιαυτό και οι τεράστιες διαφορές αμοιβών δημοσίου και ιδιωτικού τομέα.

Ας δούμε δύο χαρακτηριστικές περιπτώσεις που ακούνε στο όνομα Πράξη νομοθετικού περιεχομένου και κατάσταση πολιορκίας.

Πράξη νομοθετικού περιεχομένου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Πράξη νομοθετικού περιεχομένου ονομάζεται, σύμφωνα με το Ελληνικό Σύνταγμα, το νομοθέτημα που θεσπίζεται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ύστερα από πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου, για τη νομοθετική διευθέτηση μίας έκτακτης περιπτώσεως εξαιρετικά επείγουσας και απρόβλεπτης ανάγκης.

Όμως για τη διατήρηση της ισχύος μιας πράξεως νομοθετικού περιεχομένου, πρέπει αυτή να εισαχθεί στη Βουλή για κύρωση εντός σαράντα (40) ημερών από την έκδοσή της (ή από τη σύγκληση της Βουλής σε σύνοδο) και να κυρωθεί από τη Βουλή.

Η πράξη νομοθετικού περιεχομένου δεν μπορεί να ακυρωθεί δικαστικώς. Συγκεκριμένα, θεωρείται άσκηση πρωτογενούς νομοθετικής εξουσίας και όχι εκτελεστή διοικητική πράξη και γι' αυτό το ΣτΕ απορρίπτει τις σχετικές προσφυγές ως απαράδεκτες.

Η πρόβλεψη θεσπίσεως πράξεων νομοθετικού περιεχομένου περιέχεται στο άρθρο 44§1 του ισχύοντος Συντάγματος που έχει ως εξής:

"Σε έκτακτες περιπτώσεις εξαιρετικά επείγουσας και απρόβλεπτης ανάγκης ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μπορεί, ύστερα από πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου, να εκδίδει πράξεις νομοθετικού περιεχομένου. Οι πράξεις αυτές υποβάλλονται στη Βουλή για κύρωση σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 72 παράγραφος 1, μέσα σε σαράντα ημέρες από την έκδοσή τους ή μέσα σε σαράντα ημέρες από τη σύγκληση της Βουλής σε σύνοδο. Αν δεν υποβληθούν στη Βουλή μέσα στις προαναφερόμενες προθεσμίες ή αν δεν εγκριθούν από αυτή μέσα σε τρεις μήνες από την υποβολή τους, παύουν να ισχύουν στο εξής".

Ενώ η «κατάσταση πολιορκίας» δίδει εκ του Συντάγματος, για όσο διάστημα διαρκεί, τη δυνατότητα για άρση δικαιωμάτων και ελευθεριών, η πράξη νομοθετικού περιεχομένου αποτελεί (εξαιρετική) μορφή νομοθέτησης και δεν αναστέλλει ούτε περιορίζει αφ' εαυτής το εύρος της προστασίας δικαιωμάτων και ελευθεριών.

https://www.syntagmawatch.gr/trending-issues/koronoios-kai-ektakti-anagi/

Είναι αντιθεσμικό και αντισυνταγματικό να κυβερνάει συνεχώς η εκτελεστική εξουσία με Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου;

Η Βασιλική Χρήστου είναι διδάκτωρ του συνταγματικού δικαίου

Χρήστου Βασιλική

Την περίοδο της οικονομικής κρίσης αξιοποιήθηκε κατά κόρον ο θεσμός της πράξης νομοθετικού περιεχομένου. Ενδεικτικά, το 2012, χρονιά κορύφωσης της οικονομικής κρίσης, εκδόθηκαν συνολικά 25 πράξεις νομοθετικού περιεχομένου, περισσότερες δηλαδή από όσες είχαν εκδοθεί το διάστημα από το 2000 έως το 2011.

Ερώτηση Πολίτη:

«Είναι αντιθεσμικό και αντισυνταγματικό να κυβερνάει συνεχώς η εκτελεστική εξουσία (κυβέρνηση) με Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου παραγκωνίζοντας το κοινοβούλιο; Τι προβλέπει το σύνταγμα για τις Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου»;

Απάντηση:

Οι αυστηρές προϋποθέσεις του Συντάγματος

Το Σύνταγμα (άρθρο 44 παρ. 1) επιτρέπει την έκδοση πράξεων νομοθετικού περιεχομένου μόνο σε έκτακτες περιπτώσεις εξαιρετικά επείγουσας και απρόβλεπτης ανάγκης. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το Σύνταγμα εξουσιοδοτεί τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, μετά από πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου, να εκδίδει τις πράξεις νομοθετικού περιεχομένου που αποτελούν ουσιαστικούς νόμους.

Ως ουσιαστικούς νόμους χαρακτηρίζουμε τους νόμους που παράγονται χωρίς τη συμμετοχή του Κοινοβουλίου, χωρίς δηλαδή τη σύμπραξη του κατεξοχήν φορέα της νομοθετικής εξουσίας. Αντιλαμβάνεται, λοιπόν, κάποιος εύκολα ότι πρόκειται για μια παρέκκλιση από τη διάκριση των εξουσιών, την οποία επιτρέπει το Σύνταγμα λόγω εκτάκτων αναγκών. Ως εκ τούτου, είναι μια εξαιρετική διαδικασία, στην οποία το Υπουργικό Συμβούλιο οφείλει να καταφεύγει με φειδώ κι εφόσον συντρέχουν οι αυστηρές προϋποθέσεις που ορίζει το Σύνταγμα. Για παράδειγμα, μια φυσική καταστροφή ή ο άμεσος κίνδυνος κατάρρευσης των τραπεζών, αναμφίβολα, δικαιολογούν την άμεση επέμβαση της εκτελεστικής εξουσίας χωρίς την παραμικρή καθυστέρηση.

Ο ρόλος του Υπουργικού Συμβουλίου και της Βουλής

Από την άλλη, μόνος αρμόδιος να κρίνει, εάν συντρέχουν οι έκτακτες εκείνες περιστάσεις που δικαιολογούν την έκδοση της πράξης νομοθετικού περιεχομένου είναι το ίδιο το Υπουργικό Συμβούλιο. Τα δικαστήρια έχουν κατ' επανάληψιν δεχτεί, αν και όχι χωρίς αντίλογο, ότι η συνδρομή των εκτάκτων περιστάσεων είναι πολιτικό ζήτημα και δεν υπόκειται σε δικαστικό έλεγχο. Παλαιότερα, ο συνταγματολόγος Αλέξανδρος Σβώλος είχε υποστηρίξει την άποψη ότι δεν ελέγχεται το πώς αιτιολογείται μια κατάσταση ανάγκης, αλλά, πάντως, θα πρέπει να διατυπώνεται αιτιολογία ως μια ελάχιστη εγγύηση.

Στην πράξη, είναι παντελώς ανέλεγκτο το Υπουργικό Συμβούλιο, όταν κρίνει το έκτακτο των περιστάσεων; Η Κυβέρνηση οφείλει, σύμφωνα με το Σύνταγμα, να υποβάλει την πράξη νομοθετικού περιεχομένου στη Βουλή για κύρωση το αργότερο εντός σαράντα ημερών από την έκδοσή της. Αν δεν την υποβάλει εγκαίρως, ή εάν η Βουλή δεν την κυρώσει εντός τριών μηνών από την υποβολή της, τότε η πράξη νομοθετικού περιεχομένου παύει να ισχύει στο εξής.

Συνεπώς, εάν η Βουλή κρίνει ότι το Υπουργικό Συμβούλιο προσέφυγε στην εξαιρετική αυτή νομοθετική διαδικασία χωρίς επαρκείς λόγους, ή εάν δεν συμφωνεί με το ίδιο το περιεχόμενο της πράξης νομοθετικού περιεχομένου, μπορεί να μην την κυρώσει κι έτσι να επιφέρει τη λήξη της. Βεβαίως, στην κοινοβουλευτική δημοκρατία η Κυβέρνηση απολαύει της εμπιστοσύνης της Βουλής, κι έτσι κατά κανόνα η Βουλή στηρίζει τις πρωτοβουλίες της Κυβέρνησης. Ωστόσο, η διαδικασία της κύρωσης της πράξης νομοθετικού περιεχομένου από τη Βουλή αποτελεί μιαν ασφαλιστική δικλείδα.

Το Σύνταγμά μας περιέλαβε στις διατάξεις του αυτήν την έκτακτη νομοθετική διαδικασία με σκοπό να υπάρχει κάποιος έλεγχος στην εκτελεστική εξουσία. Διότι η σιγή των προηγούμενων Συνταγμάτων ως προς το ζήτημα αυτό είχε οδηγήσει σε μιαν άτυπη πρακτική, με την ανοχή της νομολογίας: Το Υπουργικό Συμβούλιο εξέδιδε συχνά, όπως το έκρινε, πράξεις που περιείχαν πρωτογενείς κανόνες δικαίου, κανόνες δηλαδή που δεν στηρίζονταν σε κάποιο νόμο του Κοινοβουλίου. Οι πράξεις αυτές, ενίοτε, ούτε υποβάλλονταν για συζήτηση και ψήφιση στη Βουλή, ούτε, άλλες φορές, δημοσιεύονταν στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Αυτό το φαινόμενο ήταν ένα πλήγμα όχι μόνο για την αρχή της διάκρισης των εξουσιών, αλλά και για τη δημοκρατική αρχή, που εγγυάται τη δημοσιότητα.

Βασιλική Χρήστου

Διδάκτωρ Συνταγματικού Δικαίου

https://www.syntagmawatch.gr/ask-a-question/einai-antithesmiko-kai-antisyntagmatiko-na-kyvernaei-synechos-i-ektelestiki-exousia-me-praxis-nomothetikou-periechomenou/

Τι μας λέει εδώ σε αυτό άρθρο η διδάκτωρ;

ότι η κάθε κυβέρνηση βασικά ο κάθε Πρωθυπουργός είχε ανέκαθεν το χούι να κυβερνάει απολυταρχικά χωρίς καν να ρωτάει τους βουλευτές του κόμματος του αλλά να τους φέρνει μπροστά σε τετελεσμένα γεγονότα.

Είναι εύκολο να περάσουνε μέτρα ενάντια στον λαό με αυτό το τέχνασμα.

25 Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου παραγκωνίζοντας το κοινοβούλιο περάσανε μέσα στο 2012.

Δεν ξέρω αν όλες αυτές κατόπιν περάσανε από το κοινοβούλιο.

Παρακάτω δύο άρθρα από τον παλαιό Σύριζα προτού κυβερνήσει. Μας λένε κάτι πολύ απλό, ότι με πράξεις νομοθετικού περιεχομένου η ελλάδα γίνεται αποικία όπως και έγινε. Κατόπιν αποδεχτήκανε να κυβερνάνε σαν υπάλληλοι των ανθύπατων την χώρα μας.

Φυσικά από τον δικαστικό χώρο άκρα του τάφου σιωπή.

Τα μνημόνια και η χώρα σαν αποικία είναι συμβατά με την νομοθεσία και το σύνταγμα μας κατά την σημερινή πρόεδρο της δημοκρατίας.

Γιαυτό έγινε πρόεδρος της δημοκρατίας.

Δίνει το οποιοδήποτε δικαίωμα στον έλεγχο των πράξεων του νομοθετικού περιεχομένου στα άλλα κόμματα ή και στον λαό κατόπιν να αποφανθεί ; Όχι.

Μόνο στους κυβερνητικούς εσωκομματικούς συσχετισμούς δύναμης. Και αυτό συνταγματολόγοι το έχουν ονομάσει έλεγχος της εξουσίας.

Ερχόμαστε στα γεγονότα της 17ης Νοέμβρη του αποφασίσωμεν και διατάσωμεν, την απαγόρευση του συνταγματικού δικαιώματος του συνέρχεσθαι.

Μήπως ήρθανε σε συνεννόηση με τα άλλα κόμματα και τους διάφορους φορείς της κοινωνίας;

Όχι, μήπως με τον λαό για το πώς θα πρέπει να εορταστεί το πολυτεχνείο μέσα σε αυτές τις συνθήκες ; Όχι.

Και όμως το κηφηναριό της πλουτοκρατίας των ΜΜΕ ζητά να παταχθεί ο κόκκινος φασισμός και οποιοσδήποτε τόλμησε να αντιταχθεί στις δημοκρατικές αποφάσεις του αποφασίσωμεν και διατάσωμεν της κυβέρνησης, της αναστολής σήμερα, αύριο της κατάργησης των συνταγματικών δικαιωμάτων με παράνομες πράξεις νομοθετικού περιεχομένου.

Σήμερα με την δικαιολογία του Κορονοιού , αύριο με κάποια άλλη.

Δεν θα μιλήσουμε για τα άρθρο του συντάγματος πού αφορά την κατάσταση πολιορκίας ή ένοπλης γενικευμένης κρατικής τρομοκρατίας θα το ονομάζαμε εμείς.

Για τους χειρισμούς του ΣΤΕ και της Αικατερίνης Σακελλαροπούλου, απέναντι στα μνημόνια, απαντά στο Sputnik η εργατολόγος Μαρία Τσίπρα:

«Για μένα κεντρικό και κομβικό σημείο για το σημείο όπου φτάσαμε και την πορεία που ακολουθήσαμε είναι η αναγνώριση της Συνταγματικότητας του πρώτου μνημονίου όπου εκεί προέδρευε ο κ. Πικραμμένος και όχι η κ. Σακελλαροπούλου. Θεωρώ ότι είναι μια συνολική στάση του ΣΤΕ, αν εξαιρέσω τους δικαστές που αντέδρασαν και έχουν μειοψηφία σε αυτά τα κομβικά ζητήματα. Το ΣΤΕ δεν βλέπει με κάποια ευαισθησία τα ζητήματα που σχετίζονται με τα μνημόνια. Η κυρία Σακελλαροπούλου ήταν μέσα στην πλειοψηφία που έλαβε τις αποφάσεις, ωστόσο δεν θα πρέπει να στοχοποιηθεί προσωπικά».

https://sputniknews.gr/politiki/202001175955090-sakellaropoulou-oi-pio-amfilegomenes-ypotheseis-pou-heiristike-i-anotati-dikastikos/

Αποικία η Ελλάς, με δύο πράξεις νομοθετικού περιεχομένου

19 Νοε. 2012

Με τη μέθοδο των πράξεων νομοθετικού περιεχομένου που δεν χρειάζονται την έγκριση της Βουλής, η κυβέρνηση πέρασε νέες ρυθμίσεις που θα τιμωρούν, αν δεν εκπληρώνουν τους στόχους των Μνημονίων, Υπουργεία, Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και ΔΕΚΟ, που μπαίνουν πλέον υπό τον άμεσο έλεγχο των δανειστών. Η απόφαση του Μεγάρου Μαξίμου να κλείσει με αυτόν τον τρόπο τις εκκρεμότητες έναντι των πιστωτών έχουν ήδη προκαλέσει αντιδράσεις, όχι μόνο από πλευράς αντιπολίτευσης αλλά και εντός συμπολίτευσης. Μιλώντας στο tvxs.gr, ο συνταγματολόγος, Γιώργος Κατρούγκαλος, σημειώνει ότι η λήψη μέτρων μέσα από πράξεις νομοθετικού περιεχομένου είναι συνταγματικά κατοχυρωμένη αλλά η κατάχρηση είναι αντισυνταγματική.

Με την πράξη νομοθετικού περιεχομένου καθορίζεται η λειτουργία του ειδικού λογαριασμού της Τράπεζας της Ελλάδος στον οποίο θα κατατεθούν τα χρήματα του δανείου, και από τον οποίο θα εξυπηρετούνται αποκλειστικά οι δανειακές υποχρεώσεις της χώρας. Στον ίδιο λογαριασμό θα κατατίθενται τα έσοδα από τις αποκρατικοποιήσεις, τα οποία επίσης θα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την αποπληρωμή του δημόσιου χρέους! Ανάλογες νεοαποικιακού χαρακτήρα ρυθμίσεις, δεν έχουν εφαρμοστεί ούτε σε υπερχρεωμένες χώρες της Αφρικής.

Με τη δεύτερη από τις πράξεις αυτές, για τις οποίες άνοιξε εκτάκτως το Εθνικό Τυπογραφείο παρά την κυριακάτικη αργία, κλείνουν θέματα τα οποία δεν ρυθμίστηκαν με το πολυνομοσχέδιο που εγκρίθηκε την προηγούμενη εβδομάδα. Από το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων, των ταξί/βυτιοφόρων και το γεννόσημο, μέχρι την πώληση του βρεφικού γάλακτος και τις μειώσεις στις συντάξεις και τα εφάπαξ.

Οι «τιμωρίες» προβλέπουν, μεταξύ των άλλων, ότι αν για δύο τρίμηνα δεν εκπληρωθούν οι στόχοι υπουργείου,τοποθετείται επίτροπος από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Αν επί δύο τρίμηνα δεν εκπληρώνονται οι στόχοι στους δήμους, μπαίνουν νέοι φόροι στους πολίτες και πραγματοποιούνται υποχρεωτικές μετατάξεις προσωπικού. Αν οι διοικήσεις των ΔΕΚΟ δεν πιάσουν στους στόχους, περικόπτεται ο μισθός τους ή και χάνουν την θέση τους. Ως γενική φιλοσοφία, όταν δεν θα εκπληρώνονται οι στόχοι του Μνημονίου θα επιβάλλονται απολύσεις και νέοι φόροι.

Τα νέα μέτρα θα λαμβάνονται με εξωκοινοβουλευτικές διαδικασίες, καθώς οι πράξεις νομοθετικού περιεχομένου δίνουν την δυνατότητα στην εκτελεστική εξουσία να εκδίδει κανονιστικές πράξεις, χωρίς την προηγούμενη έκδοση κανονικού νόμου.

Σύμφωνα με το Σύνταγμα, οι πράξεις αυτές, που εκδίδονται σε έκτακτες και επείγουσες περιπτώσεις, πρέπει να υποβληθούν στην Βουλή για κύρωση, μέσα σε προθεσμία 40 ημερών από την έκδοσή τους. Εάν δεν υποβληθούν στην Βουλή για κύρωση, μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα ή αν δεν κυρωθούν από το Κοινοβούλιο εντός τριών μηνών, τότε παύουν να ισχύουν, αλλά για το μέλλον. Αν κυρωθούν, εκ των υστέρων, από την Βουλή αποκτούν μορφή νόμου και η ισχύς τους επεκτείνεται.

Εκτιμάται ότιμε τη μέθοδο των πράξεων νομοθετικού περιεχομένου η κυβέρνηση θέλει να αποφύγει μια ακόμη πιο επικίνδυνη ψηφοφορία στη Βουλή αλλά και να εμφανίσει την κυβέρνηση πλήρως ευθυγραμμισμένη με τις απαιτήσεις της τρόικας, εν όψει της αυριανής συνεδρίασης του eurogroup, όπου ο υπουργός Οικονομικών κ. Ι. Στουρνάρας θα ζητήσει την εκταμίευση της δόσης. Για το περιεχόμενο των πράξεων ο κ. Σαμαράς είχε τηλεφωνικές επικοινωνίες και με τους κκ. Ευ. Βενιζέλο και Φ. Κουβέλη.

Ήδη ξεκίνησαν οι αντιδράσεις. «Δεν είμαι καθόλου περήφανος που νομοθετούμε με Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου» δήλωσε τη Δευτέρα στο Mega ο Χρήστος Πρωτόπαπας, ενώ για «πραξικόπημα» έκανε λόγο στον ίδιο σταθμό ο Παναγιώτης Λαφαζάνης.

Κατρούγκαλος: «Η κατάχρηση είναι αντισυνταγματική»«Η λήψη μέτρων μέσα από πράξεις νομοθετικού περιεχομένου είναι συνταγματικά κατοχυρωμένη, αλλά γίνεται κατάχρηση. Και η κατάχρηση είναι αντισυνταγματική. Το Σύνταγμα προβλέπει ότι σε επείγουσες και απρόβλεπτες ανάγκες - συνεπώς ήδη έχει πάψει να ισχύει αυτή η προϋπόθεση γιατί επί 2,5 χρόνια γίνεται διαρκής χρήση των πράξεων νομοθετικού περιεχομένου ενώ βρισκόμαστε στην ίδια διαρκή κατάσταση ανάγκης, δεν έχουμε κάτι έκτακτο και απρόβλεπτο - το άρθρο 44 λέει ότι είναι δυνατό με πρόταση του υπουργικού συμβουλίου, δηλαδή όλης της κυβέρνησης, μπορεί ο πρόεδρος της Δημοκρατίας να εκδίδει πράξεις νομοθετικού περιεχομένου, ουσιαστικά δηλαδή νόμους οι οποίοι δεν «περνούν» από τη Βουλή, αλλά εκδίδονται από τον πρόεδρο της Δημοκρατίας και δημοσιεύονται στην εφημερίδα της κυβέρνησης μόνο με βάση την πρόταση του υπουργικού συμβουλίου» σημειώνει στο tvxs.gr, o συνταγματολόγος, Γιώργος Κατρούγκαλος.Όπως επισημαίνει «οι πράξεις αυτές ισχύουν ούτως ή άλλως για 40 ημέρες. Αν όμως η κυβέρνηση επιδιώκει να ισχύσουν και για το μέλλον, οφείλει να τις καταθέσει για κύρωση στη Βουλή. Και μετά τις 40 αυτές ημέρες, η Βουλή πρέπει να τις κυρώσει μέσα σε άλλους 3 μήνες. Αν γίνουν όλα αυτά λοιπόν και κυρωθεί η πράξη νομοθετικού περιεχομένου, με νόμο της Βουλής, από εκεί και μετά εξομοιώνεται πλήρως με έναν οποιοδήποτε νόμο. Αν δεν κυρωθεί, μέσα στις 40 μέρες και τους 3 μήνες, τότε χάνει την ισχύ της για το μέλλον, αλλά για αυτό το διάστημα που ίσχυσε, θεωρείται ότι καλώς ίσχυσε».Για τον ειδικό λογαριασμό και την καταβολή εσόδων από αποκρατικοποιήσεις στην αποπληρωμή του χρέους ο κ. Κατρούγκαλος υπογραμμίζει ότι καθώς πρόκειται για χρήματα τα οποία θα έχουμε λάβει, δηλαδή μετά την εκταμίευση δεν θα είναι πλέον ξένα χρήματα, θα ήταν οριακά αντισυνταγματικός ο περιορισμός της χρήσης τους ως προς την εξυπηρέτηση των δανείων.«Από τη στιγμή που σε αυτόν το λογαριασμό θα μπαίνουν και χρήματα από δικούς μας πόρους, από τις αποκρατικοποιήσεις, κατά τη γνώμη μου πρόκειται για προφανή αντισυνταγματικότητα, γιατί δεσμεύεται καθοριστικά η δυνατότητα του ελληνικού δημοσίου να χρησιμοποιεί ιδίους πόρους. Κι εδώ υπάρχει κάτι πολύ σημαντικό: έχουμε πρόσφατη απόφαση του γερμανικού συνταγματικού δικαστηρίου που θεωρεί ότι δεν είναι δυνατό οποιοσδήποτε εξωτερικός περιορισμός στον κρατικό προϋπολογισμό και στη χρήση των δημοσίων εσόδων των εθνικών, γιατί κάτι τέτοιο συνιστά αντισυνταγματική παραβίαση της λαϊκής κυριαρχίας. Επομένως, εδώ οι Γερμανοί μας ζητούν να κάνουμε κάτι που το δικό τους συνταγματικό δικαστήριο θεωρεί αντισυνταγματικό» τονίζει.

https://tvxs.gr/news/ellada/apoikia-i-ellas-me-2-prakseis-nomothetikoy-periexomenoy

Αλ.Τσίπρας: Οι τροϊκανοί θα κυβερνούν ερήμην του Κοινοβουλίου

19 Νοε. 2012

Σφοδρή επίθεση κατά της κυβέρνησης για τους χειρισμούς της με αφορμή τις πράξεις νομοθετικού περιεχομένου εξαπέλυσε ο πρόεδρος της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου. Ο Αλέξης Τσίπρας υποστήριξε ότι η χώρα μετατρέπεται σε μια αποικία χρέους και οι τροϊκανοί επίτροποι θα κυβερνούν ερήμην των διαδικασιών στο κοινοβούλιο. «Στην πράξη νομοθετικού περιεχομένου βάζουν όσα δεν τόλμησαν να βάλουν στο νομοσχέδιο», τόνισε και υποστήριξε ότι η χώρα μπαίνει στο στόχαστρο η ίδια η κοινοβουλευτική διαδικασία.

«Δεν είναι απλώς εκτροπή, έχουμε να κάνουμε με σταδιακή μετατροπή της χώρας σε μια άλλη χώρα. Η χώρα μετατρέπεται σε αποικία χρέους» ανέφερε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ.

«Ο κ. Σαμαράς όταν έλεγε ότι αυτά θα είναι τα τελευταία μέτρα, έλεγε τη μισή αλήθεια. Εννοούσε ότι θα είναι τα τελευταία που θα ψηφιστούν στη βουλή, διότι η βουλή ' εξορίζεται ' από την πολιτική ζωή του τόπου. Δεν μπαίνει απλά στο περιθώριο, καταργείται η λειτουργία της», τόνισε, μεταξύ άλλων, ο κ. Τσίπρας και πρόσθεσε: «Πλέον οι τροϊκανοί επίτροποι με πράξεις νομοθετικού περιεχομένου, σαν αυτές που αποφασίστηκαν χθες, θα κυβερνούν ερήμην των συσχετισμών και των διαδικασιών στο ελληνικό κοινοβουλίου».

https://tvxs.gr/news/ellada/tsipras-oi-troikanoi-epitropoi-tha-kybernoyn-erimin-toy-koinoboylioy

Κορωνοϊός και Έκτακτη Ανάγκη

Μποτόπουλος Β. Κωνσταντίνος

Είναι βέβαιο και συνταγματικά προβλεπόμενο τόσο για την έκδοση πράξεων νομοθετικού περιεχομένου όσο και για την επίταξη, ότι η απειλή κατά της υγείας συνιστά τον πρώτο σε σπουδαιότητα αλλά και «καθαρότητα» λόγο επίκλησης έκτακτης κατάστασης, όπως είναι και προφανές ότι η προκληθείσα από τον κορωνοϊό πανδημία συνιστά σημαντική και άμεση απειλή κατά της δημόσιας υγείας. Υπ' αυτό το πρίσμα τα μέτρα φαίνονται, στη γενικότητα τους, συνταγματικώς νόμιμα.

Το «δίκαιο της ανάγκης» βρίσκει τρεις γενικές υποδοχές στο ελληνικό Σύνταγμα:

α) μια «πολιτική», δηλαδή σε περιόδους ειρήνης, έκφραση στο άρθρο 44 παρ. 1, που προβλέπει ότι «σε έκτακτες περιπτώσεις εξαιρετικά επείγουσας και απρόβλεπτης ανάγκης» ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μπορεί να εκδίδει πράξεις νομοθετικού περιεχομένου, οι οποίες ισχύουν αμέσως, υπό την αίρεση έγκυρης (μέσα σε σαράντα μέρες) κύρωσής τους από τη Βουλή,

β) μια «στρατιωτική» έκφανση, μέσω του (μηδέποτε χρησιμοποιηθέντος ως σήμερα) άρθρου 48, που ορίζει ότι «σε περίπτωση πολέμου, επιστράτευσης, καθώς και αν εκδηλωθεί ένοπλο κίνημα», η Βουλή, μετά από πρόταση της κυβέρνησης, θέτει τη χώρα σε κατάσταση πολιορκίας, συνιστά εξαιρετικά δικαστήρια και αναστέλλει ορισμένα, περιοριστικά καθοριζόμενα, άρθρα του Συντάγματος (11 σχετικά με δικαιώματα και 2 σχετικά με τη δικαστική λειτουργία). Αφότου έχει κηρυχθεί «κατάσταση πολιορκίας», μέτρα μπορούν να λαμβάνονται και δια πράξεων νομοθετικού περιεχομένου (άρθρο 48 παρ. 5 του Συντάγματος),

γ) μία «πολιτειακή» - απευθυνόμενη στους πολίτες και με αντικείμενο τη σωτηρία του πολιτεύματος - παραίνεση για «αντίσταση με κάθε μέσο» καθ' οιασδήποτε προσπάθειας «κατάλυσης του Συντάγματος με τη βία».

Οι γενικές αυτές διατάξεις συμπληρώνονται από δύο περαιτέρω περιορισμούς:

α) του δικαιώματος στην περιουσία, μέσω του θεσμού της επίταξης, που προβλέπεται στο άρθρο 18 παρ. 3 και μπορεί να τύχει εφαρμογής τόσο σε περίπτωση πολέμου, όσο και σε καιρό ειρήνης «για τη θεραπεία άμεσης κοινωνικής ανάγκης που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη δημόσια τάξη και υγεία» και

β) της ελευθερίας του Τύπου, εφόσον, σύμφωνα με το άρθρο 14 παρ. 3, κατάσχεση εφημερίδων και άλλων εντύπων είναι δυνατή, μεταξύ άλλων, και όταν υπάρχει δημοσίευμα που «έχει σκοπό τη βίαια ανατροπή του πολιτεύματος».

Η κατάσταση πολιορκίας

Στην ελληνική έννομη τάξη, η «κατάσταση πολιορκίας» συνδέεται αποκλειστικά με «πολεμική κατάσταση», καθώς ακόμα και η αναφορά σε «άμεση απειλή κατά της εθνικής ασφάλειας», όσο ευρέως και να γίνει αντιληπτή, συνδέεται με το γεγονός της επιστράτευσης και όχι με «απειλή» που δεν έχει οδηγήσει σε επιστράτευση.

Συνεπώς, κατά το ελληνικό Σύνταγμα, δεν χωρεί κήρυξη ολόκληρης της χώρας σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης εξαιτίας πανδημίας, όπως έγινε στην Ισπανία, στις ΗΠΑ, στη Βουλγαρία, στη Λιβύη και σε άλλες χώρες -και πάντως δεν χωρεί βάσει του άρθρου 48 του Συντάγματος, ούτε προβλέπεται από άλλο άρθρο του Συντάγματος.

Πότε είναι επιτρεπτοί ενδεχόμενοι περιορισμοί δικαιωμάτων;

Το κλειδί για κάθε εκτός «κατάστασης πολιορκίας» περιορισμό δικαιωμάτων βρίσκεται στη γενική όσο και κομβική διάταξη του άρθρου 25 παρ. 1 του Συντάγματος. Ενδεχόμενοι περιορισμοί δικαιωμάτων επιτρέπονται υπό δύο προϋποθέσεις που λειτουργούν συμπληρωματικά και υπόκεινται αμφότερες σε δικαστικό έλεγχο: αφενός να προβλέπονται απευθείας στο ίδιο το Σύνταγμα ή σε νόμο για τον οποίο υπάρχει ρητή επιφύλαξη στο Σύνταγμα και αφετέρου να σέβονται την αρχή αναλογικότητας.

Μια έκτακτη κατάσταση, όπως κατεξοχήν είναι μια επιδημία σαν κι αυτή που αντιμετωπίζει η χώρα μας και ο κόσμος ολόκληρος, αποτελεί εγγενώς, και κατά τη θεωρία και κατά τη νομολογία, λόγο κάμψης της απόλυτης προστασίας δικαιωμάτων και ελευθεριών. Κάμψη, όμως, δεν σημαίνει ούτε κατάλυση ούτε κατάχρηση - ο πυρήνας του δικαιώματος και η δυνατότητα πλήρους απόλαυσης του, όταν θα περάσει η έκτακτη ανάγκη, θα πρέπει να παραμένουν αναλλοίωτοι.

Η αρχή της αναλογικότητας

Η αναλογικότητα απαιτεί, ειδικά σε έκτακτες συνθήκες όπως αυτές για τις οποίες γίνεται λόγος εδώ:

α) ρητή σύνδεση του κάθε περιορισμού με τις ανάγκες που εξυπηρετεί, καθώς και αιτιολόγηση τους,

β) περιορισμό της κάμψης προστασίας για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα σχετιζόμενο με τη διατήρηση της έκτακτης κατάστασης,

γ) μη αποστέρηση του δικαιώματος έννομης προστασίας (άρθρο 8 του Συντάγματος, που αίρεται μόνο στην «κατάσταση πολιορκίας»),

δ) μη θέση περιορισμών που είτε απαγορεύονται από το ίδιο το Σύνταγμα (π.χ. βασανιστήρια ή άσκηση σωματικής και ψυχολογικής βίας, ακόμα και για λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας, θα προσέκρουαν ρητώς στο άρθρο 7 παρ. 2), είτε δεν συνδέονται στενά με την ανάγκη που τα επιβάλλει (π.χ. περιορισμός των συναθροίσεων σε καταστάσεις υγειονομικής απειλής θα ήταν δικαιολογημένος, περιορισμοί σε πολιτικά δικαιώματα ή στο δικαίωμα έκφρασης, όχι),

ε) τήρηση, που κρίνεται δικαστικά, του «συνταγματικού μέτρου» (π.χ. περιορισμός της ελεύθερης μετακίνησης ή εγκατάστασης Ελλήνων πολιτών δεν μπορεί, λόγω της απαγόρευσης του άρθρου 5 παρ. 4 να λάβει ποτέ τη μορφή ατομικών διοικητικών μέτρων, νοείται συνεπώς μόνον ως μέτρο γενικής εφαρμογής) και του «λογικού μέτρου» που απορρέει από την αρχή της αναλογικότητας (η επιβολή, για παράδειγμα, καραντίνας σε άτομα που χρήζουν νοσοκομειακής περίθαλψης απαιτεί μια δύσκολη στάθμιση).

Η πράξη νομοθετικού περιεχομένου περί κατεπειγόντων μέτρων αποφυγής και περιορισμού της διάδοσης κορωνοϊού

Όλα τα παραπάνω μετατοπίστηκαν, δυστυχώς, λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού και των αναγκών αντιμετώπισης του, από το πεδίο της συνταγματικής θεωρίας στη διοικητική πράξη, μέσω της έκδοσης της από 25-2-2020 (Φ.Ε.Κ. 42 A) πράξης νομοθετικού περιεχομένου περί «κατεπειγόντων μέτρων αποφυγής και περιορισμού της διάδοσης κορωνοϊού», καθώς και στην καθημερινότητα όλων μας.

Η ως άνω πράξη αναφέρει ως συνταγματικές βάσεις της το άρθρο 44 παρ. 1 και συμπληρωματικά τα άρθρα 5 παρ. 5 και 21 παρ. 3 (προστασία της υγείας στο πλαίσιο της προστασίας της προσωπικότητας και μέριμνα για την υγεία ως μέτρο στήριξης της οικογένειας, αντιστοίχως), καθώς και το άρθρο 18 παρ. 3 περί επίταξης (παρότι επίταξη δεν προβλέφθηκε στο πρώτο κύμα των μέτρων που ελήφθησαν επί τη βάσει της πράξης νομοθετικού περιεχομένου).

Οι περιορισμοί, που όλοι ρητά αποσκοπούν στην πρόληψη και μη εξάπλωση του ιού, είναι σημαντικοί και συνδέονται με πολλά δικαιώματα: υποχρεωτική υποβολή σε προληπτικούς και θεραπευτικούς ελέγχους και αγωγές, περιορισμός συνδέσεων περιοχών και μετακινήσεων προσώπων, επιβολή περιορισμού κατ' οίκον («καραντίνα»), περιορισμός κυκλοφορίας εντός της επικράτειας, κλείσιμο δημοσίων και ιδιωτικών ιδρυμάτων και καταστημάτων (σχολείων, πανεπιστημίων, τόπων λατρείας, αθλητικών χώρων, θεάτρων, κινηματογράφων κλπ.).

Η πράξη προβλέπει ότι κάθε απόφαση του Υπουργού Υγείας και, εφόσον χρειάζεται, των συναρμόδιων Υπουργών, που θα εξειδικεύει τα παραπάνω μέτρα, οφείλει να καθορίζει ρητά τη συγκεκριμένη ανάγκη δημόσιας υγείας, τη διάρκεια ισχύος του περιορισμού και τα όργανα επιβολής του, ενώ υπάρχει και γενική πρόβλεψη για οιονεί δικαστική προστασία: «έκφραση αντιρρήσεων» ενώπιον του προέδρου Διοικητικού Πρωτοδικείου της περιοχής στην οποία ισχύουν τα μέτρα, δυνατότητα εκδίκασης χωρίς αυτοπρόσωπη παρουσία του «ενάγοντος», εφόσον υφίσταται κάποιου είδους περιορισμό, αμετάκλητη απόφαση. Στους παραβάτες επιφυλάσσεται ειδική ποινή (φυλάκιση έως 2 έτη), εκτός αν έχουν διαπράξει αδίκημα που τιμωρείται με βαρύτερη ποινή -η ποινική αντιμετώπιση των παραβατών της «δικαίου της ανάγκης» δεν απαγορεύεται, δεν μπορεί όμως να λειτουργεί αναδρομικά (άρθρο 7 παρ. 1 του Συντάγματος), ούτε να προβλέπει τη δημιουργία δικαστικών επιτροπών ή έκτακτων δικαστηρίων (άρθρο 8, δεύτερο εδάφιο).

Είναι τα μέτρα συνταγματικώς νόμιμα;

Η αναλογικότητα είναι, όπως προειπώθηκε, νομική έννοια και δικαστικά ελέγξιμη, υποκείμενη, ωστόσο, στο «δίκαιο» της (πραγματικής) ανάγκης. Είναι βέβαιο και συνταγματικά προβλεπόμενο τόσο για την έκδοση πράξεων νομοθετικού περιεχομένου όσο και για την επίταξη, ότι η απειλή κατά της υγείας συνιστά τον πρώτο σε σπουδαιότητα αλλά και «καθαρότητα» λόγο επίκλησης έκτακτης κατάστασης, όπως είναι και προφανές ότι η προκληθείσα από τον κορωνοϊό πανδημία συνιστά σημαντική και άμεση απειλή κατά της δημόσιας υγείας. Υπ' αυτό το πρίσμα τα μέτρα φαίνονται, στη γενικότητα τους, συνταγματικώς νόμιμα, τόσο ως προς τον τρόπο λήψης τους, όσο και σε σχέση με την αναλογικότητα, η οποία μπορεί πάντως, αναλόγως των συγκεκριμένων μέτρων και ανά περίπτωση, να ελεγχθεί.

Υπάρχουν όμως και ζητήματα, που συνδέονται με θέματα κυριολεκτικά ζωής ή θανάτου, που ούτε το Σύνταγμα μπορεί να ορίσει, πόσο μάλλον να λύσει, ούτε οι πολίτες να αντιμετωπίσουν πρωτίστως με νομικούς όρους και αναφορές. Η αίσθηση συμμετοχής και προσφοράς σε έναν κρίσιμο συλλογικό αγώνα, αυτή η έννοια του «πολίτη πέρα από το γράμμα του νόμου» (civisme), ούτε περιέχεται στο Σύνταγμα, ούτε διδάσκεται, απλώς (οφείλει να) υπάρχει μέσα μας και να καθοδηγεί, ειδικά σε τέτοιες στιγμές τις πράξει και τις αντιδράσεις μας.

Το Σύνταγμα και οι νόμοι δεν μπορούν επίσης, και ούτε οι πολίτες δικαιούνται να τους ζητήσουν, να δώσουν το κλειδί επίλυσης «τραγικών διλημμάτων», που ελπίζουμε ότι δεν θα ζήσουμε στον τόπο μας, όπως το ποιος θα ζήσει και ποιος θα πεθάνει, ποιος θα τύχει περίθαλψης και ποιος όχι, σε περίπτωση που τα ιατρικά μέσα δεν επαρκούν για όλους. Σε οριακές στιγμές, είναι φανερό, χωρίς να χρειάζεται να μας το πει το Σύνταγμα, ποιο είναι το καθήκον και οι υποχρεώσεις του καθενός μας και ποια σειρά παίρνουν, από μόνα τους, τα τρία «απόλυτα» δικαιώματα του άρθρου 5 παρ. 2: η ζωή, η τιμή και η ελευθερία.

Κώστας Μποτόπουλος
Συνταγματολόγος, Δικηγόρος