ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΜΟΥ. Ο ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΜΟΣ ΤΟΤΕ ΚΑΙ ΤΩΡΑ.

Στις 8 Ιουνίου του 1972, ένας 21χρονος Αμερικανός φωτορεπόρτερ βιετναμέζικης καταγωγής, ο Χινχ Κονγκ Ατ άκουσε τις σπαρακτικές φωνές ενός μικρού κοριτσιού καθώς έφευγε τρέχοντας από το βομβαρδισμένο χωριό της. Σήκωσε τη φωτογραφική του μηχανή και αποτύπωσε μια από τις πιο συγκλονιστικές εικόνες ενός βρώμικου πολέμου.

Ένα θέμα πού θα έπρεπε λογικά να υπάρχει σύμπνοια απόψεων όσο αφορά το επαναστατικό κίνημα.

Δεν θα μιλήσουμε για όλες τις άλλες κατηγορίες οργανωμένων και ανοργάνωτων συμπολιτών μας.

Ο λόγος είναι ότι εδώ αρχίζουν στην λογική σκέψη να υπεισέρχονται τα συμφέροντα και όλοι λίγο πολύ γνωρίζουμε  ότι στην νοητική μάχη μεταξύ της λογικής και από την άλλη των συμφερόντων σχεδόν πάντα κερδίζουν τα δεύτερα.

Έτσι σε αυτές τις κατηγορίες έχουμε το σχιζοφρενικό φαινόμενο από την μία τα βιβλία ακόμα και τα πιο απλά συμπεριλαμβανομένων των σχολικών να μιλάνε για συμφέροντα των μεγάλων δυνάμεων και από την άλλη τα πολιτικά κόμματα να μας μιλάνε για συμμάχους ,για κοινή πορεία, για δημοκρατία και τις υπόλοιπες σάχλες φτηνού ρομάντζου.

Και όλα αυτά ανθίζουν σε αυτό τον τόπο πού γεννήθηκε η ιστορία με τον Ηρόδοτο, ο Αλικαρνασσεύς και που μας έδωσε ένα Θουκυδίδη,ο Αθηναίος.

Εδώ όμως δεν πρόκειται να ασχοληθούμε ούτε με το επίπεδο της παιδείας μας, ούτε με την ευκολία πού η πιο ανόητη προπαγάνδα ριζώνει μέσα στην κοινωνία.

Σε αυτό το άρθρο θα ασχοληθούμε με την νεότερη κοινωνία σε παγκόσμια κλίμακα με βάση την οπτική γωνία του Θουκυδίδη, πού στην ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου, εντόπισε ότι μια από τις αιτίες που οδηγεί τις κοινωνίες σε πόλεμο, είναι το συμφέρον, μας είπε ότι οι σχέσεις μεταξύ των κρατών διέπονται από συμφέροντα ,όπως και ότι το δίκαιο ισχύει μεταξύ ίσων.

("...ο ισχυρός επιβάλλει ό,τι του επιτρέπει η δύναμις του και ο ασθενής παραχωρεί ό,τι του επιβάλλει η αδυναμία του...").

« Τα νομικά επιχειρήματα έχουν αξία όταν εκείνοι που τα επικαλούνται είναι περίπου ισόπαλοι σε δύναμη και ότι, αντίθετα, ο ισχυρός επιβάλλει ότι του επιτρέπει η δύναμή του και ο αδύναμος υποχωρεί όσο του το επιβάλλει η αδυναμία του».

Έτσι παρόλο που οι Μήλιοι επικαλούνταν την αρχή της δικαιοσύνης, της ανεξαρτησίας και της ελεύθερης βούλησης των κρατών, οι Αθηναίοι αντιπαραθέτανε τις πολιτικές ισχύος και "το δίκαιο του ισχυρού" που του επιτρέπει να εκμεταλλευτεί με κάθε τρόπο τον ανίσχυρο αντίπαλό του ώστε να επωφεληθεί και να διατηρήσει τη δύναμη του.

Την θεωρητική συνέχεια των παραπάνω την βρίσκουμε και στην μαρξιστική-λενινιστική αντίληψη της ιστορίας.

Για να αντιληφθούμε το σύγχρονο σύστημα του Ιμπεριαλισμού ή για να έχουμε μία όσο πιο δυνατό σφαιρική άποψη θα πρέπει να μελετήσουμε το κλασικό έργο του λένιν, « Ο Ιμπεριαλισμός ανώτατο στάδιο του Καπιταλισμού».

Θεωρούμε απαραίτητο να κάνουμε μία περίληψη ή να δώσουμε μερικά αποσπάσματα του βιβλίου του λένιν, « Ο Ιμπεριαλισμός ανώτατο στάδιο του Καπιταλισμού » με τα δικά του λόγια.

Ένας ακόμα λόγος βρίσκεται στις διαφορετικές απόψεις πού ανακύπτουν για αυτό το αριστουργηματικό, συμπυκνωμένο εκλαϊκευτικό βιβλίο πού αν δεν καθορίζονται από συμφέροντα τότε σίγουρα ισχύει αυτό πού έλεγε ο Ανδρέι Ταρκόφσκι « Ένα βιβλίο διαβασμένο από χίλιους ανθρώπους είναι χίλια διαφορετικά βιβλία » αναφερόμενος στο επίπεδο του καθενός ( γνώσεις ,βιώματα ,αξίες κλπ).

Ας δούμε τώρα μία άποψη για τον ιμπεριαλισμό.

Τι είναι ο ιμπεριαλισμός

Βαγγέλης Ζέρβας - 20 Δεκεμβρίου 2016

Για τον Λένιν ο ιμπεριαλισμός είναι καπιταλισμός σε ένα συγκεκριμένο στάδιο ανάπτυξης. Ο ιμπεριαλισμός δηλαδή είναι μια έννοια ταυτόσημη με αυτήν του μονοπωλιακού καπιταλισμού. Για τον Λένιν τα βασικά χαρακτηριστικά αυτού του καπιταλισμού ήταν τα εξής:

«1) Συγκέντρωση της παραγωγής και του κεφαλαίου, που έχει φτάσει σε τέτοια υψηλή βαθμίδα ανάπτυξης, ώστε να δημιουργεί μονοπώλια που παίζουν αποφασιστικό ρόλο στην οικονομική ζωή.

2) Συγχώνευση του τραπεζικού κεφαλαίου με το βιομηχανικό και δημιουργία μιας χρηματιστικής ολιγαρχίας πάνω στη βάση αυτού του χρηματιστικού κεφαλαίου.

3) Εξαιρετικά σπουδαία σημασία αποκτά η εξαγωγή κεφαλαίου, σε διάκριση από την εξαγωγή εμπορευμάτων.

4) Συγκροτούνται διεθνείς μονοπωλιακές ενώσεις των καπιταλιστών, οι οποίες μοιράζουν τον κόσμο.

5) Εχει τελειώσει το εδαφικό μοίρασμα της γης ανάμεσα στις μεγαλύτερες καπιταλιστικές δυνάμεις.

Ο ιμπεριαλισμός είναι ο καπιταλισμός στο στάδιο εκείνο της ανάπτυξης, στο οποίο έχει διαμορφωθεί η κυριαρχία των μονοπωλίων και του χρηματιστικού κεφαλαίου, έχει αποκτήσει εξαιρετική σημασία η εξαγωγή κεφαλαίου, έχει αρχίσει το μοίρασμα του κόσμου από τα διεθνή τραστ και έχει τελειώσει το μοίρασμα όλων των εδαφών της γης από τις μεγαλύτερες καπιταλιστικές χώρες» (Λένιν, «Απαντα», τ.27, σελ. 323).

Είναι λοιπόν ξεκάθαρο ότι για τον Λένιν (και τον Μαρξισμό γενικότερα) ο ιμπεριαλισμός-στην ουσία του- δεν είναι εξωτερική πολιτική, δεν είναι διακρατικές σχέσεις, δεν είναι στρατιωτικές επεμβάσεις, δεν είναι οι "μεγάλες χώρες". Αυτά υπήρχαν και πρίν τον ιμπεριαλισμό. Στην Μαρξιστική και Λενινιστική θεωρία ο όρος ιμπεριαλισμός δεν έχει αυτά τα χαρακτηριστικά. Αυτά ανήκουν στην αστική ιστοριογραφία που περιγράφει π.χ και την αρχαία ρώμη σαν ιμπεριαλιστική. Οι επεμβάσεις και οι διακρατικές σχέσεις στον ιμπεριαλισμό προκύπτουν σαν αποτέλεσμα (και όχι σαν αιτία) της ιμπεριαλιστικής ανάπτυξης, δηλαδή της καπιταλιστικής ανάπτυξης σε μια συγκεκριμένη ιστορική φάση. Προφανώς στο εσωτερικό του ιμπεριαλιστικού συστήματος υπάρχουν διαβαθμίσεις αλλά αυτές δεν αφορούν το ζήτημα αν η μία η άλλη χώρα είναι ιμπεριαλιστική η όχι αλλά τον συσχετισμό μεταξύ των ιμπεριαλιστικών χωρών.

Με βάση το γεγονός ότι η θεωρία του ιμπεριαλισμού αναπτύχθηκε απο τον Μαρξισμό στις αρχές του 20ου αιώνα είναι αυτονόητο ότι το 2012 (βλ.2016) δεν υπάρχει καμία, απολύτως καμία, ανεπτυγμένη καπιταλιστική χώρα που να μην είναι καπιταλιστική με τα χαρακτηριστικά του μονοπωλιακού καπιταλισμού, δηλαδή ιμπεριαλιστική. Το ερώτημα είναι άλλο, αν χρειάζεται να αναπτύξουμε την Μαρξιστική και Λενινιστική θεωρία με βάση την σημερινή εποχή και όχι αν θα διαγράψουμε τον ιμπεριαλισμό για να γυρίσουμε (με λενινιστικές ταμπέλες) στις αστικές θεωρίες του ιμπεριαλισμού πρίν απο τον Λένιν.

Η άποψη που δεν εξετάζει τον ιμπεριαλισμό σαν καπιταλισμό αλλά τον περιορίζει στην κυριαρχία των "μεγάλων χωρών" βέβαιως υπάρχει αλλά δεν έχει καμία σχέση ούτε με τον Λένιν, ούτε με τον Μαρξισμό. Είναι η άποψη του Χόμπσον και κυρίως του Κάουτσκυ οι οποίοι έβλεπαν τον ιμπεριαλισμό σαν πολιτική και μάλιστα σαν πολιτική του "παρασιτικού χρηματιστικού κεφαλαίου" το οποίο διαχώριζαν απο το "παραγωγικό βιομηχανικό κεφάλαιο". Και αυτό φυσικά το έκαναν για συγκεκριμένους λόγους, για να ξορκίσουν την εργατική εξουσία πρός όφελος της μίας η της άλλης αστικής διαχείρησης.

Το ότι σήμερα υπάρχουν απόψεις που στο όνομα του Λένιν ισχυρίζονται ότι οποιαδήποτε ανεπτυγμένη καπιταλιστική χώρα δεν είναι ιμπεριαλιστική αντανακλά την επιρροή της αστικής ιδεολογίας πάνω στον Μαρξισμό και τον εκφυλισμό της Μαρξιστικής Θεωρίας. Αντανακλά όμως-όταν δεν γίνεται συνειδητά- και άγνοια των κλασικών και του Λένιν συγκεκριμένα. Πρόκειται για θεμεμελιώδη ζητήματα γιατί η εκτίμηση για τον χαρακτήρα του διεθνούς συστήματος και της Ελλάδας δεν είναι φιλολογική άσκηση αλλά αφορά την στρατηγική του εργατικού και Κομμουνιστικού κινήματος. Έτσι δεν είναι τυχαίο που όλοι όσοι βλέπουν τον ιμπεριαλισμό με την οπτική του Κάουτσκυ (άσχετα αν επικαλούνται τον Λένιν) καταλήγουν σε προτάσεις αστικής διαχείρησης, με ελάχιστες εξαιρέσεις.

Στο ερώτημα λοιπόν "τι είναι ο ιμπεριαλισμός" η απάντηση, απο την πλευρά της Μαρξιστικής και Λενινιστικής θεωρίας είναι μία: είναι ο Μονοπωλιακός Καπιταλισμός. Οποιαδήποτε άλλη απάντηση είναι προφανώς νόμιμη αλλά δεν μπορεί να υποστηρίζεται με βάση το έργο του Λένιν και του επαναστατικού Μαρξισμού. Αλλιώς πλαστογραφεί την Μαρξιστική και Λενινιστική θεωρία για πολιτικές και κομματικές σκοπιμότητες.

https://praxisreview.gr/%CF%84%CE%B9-%CE%B5%CE%AF%CE%BD%CE%B1%CE%B9-%CE%BF-%CE%B9%CE%BC%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BB%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82/

« Είναι λοιπόν ξεκάθαρο ότι για τον Λένιν (και τον Μαρξισμό γενικότερα) ο ιμπεριαλισμός-στην ουσία του- δεν είναι εξωτερική πολιτική, δεν είναι διακρατικές σχέσεις, δεν είναι στρατιωτικές επεμβάσεις, δεν είναι οι "μεγάλες χώρες". Αυτά υπήρχαν και πρίν τον ιμπεριαλισμό. Στην Μαρξιστική και Λενινιστική θεωρία ο όρος ιμπεριαλισμός δεν έχει αυτά τα χαρακτηριστικά. »

Είναι λοιπόν ξεκάθαρο ότι ο Αρθογράφος έχει σκοπό να μας τρελάνει.

Από τα πέντε χαρακτηριστικά πού μας δίνει ο Λένιν για τον ιμπεριαλισμό διαγράφει με το έτσι θέλω τα δύο τελευταία χαρακτηριστικά με την δικαιολογία για το τελευταίο ότι υπήρχε και παλαιότερα και αυτό το λέει Μαρξισμό -Λενινισμό, οτιδήποτε άλλο συμπληρώνει πλαστογραφεί τον Λενινισμό μην μπορώντας να αντιληφθεί ότι ο ίδιος πλαστογραφεί τον Λένιν αφού διαγράφει κατά την αρέσκειά του οτιδήποτε δεν συμφωνεί με την δική του αντίληψη.

Πως μπορούμε να διαβάσουμε αυτά τα πέντε χαρακτηριστικά

του ιμπεριαλισμού χωρίς να κακοποιήσουμε την σκέψη του λένιν;

Πιστεύω έως εξής.

Ο όρος ιμπεριαλισμός για τον Λένιν έχει δύο πλευρές, η μία πλευρά είναι η καθαρά οικονομική δηλαδή τα τρία πρώτα χαρακτηριστικά και η άλλη πλευρά αποτελείται από τα δύο τελευταία χαρακτηριστικά αν θεωρήσουμε για το τέταρτο ότι χωρίς επεμβάσεις δεν μπορούν οι διεθνείς μονοπωλιακές ενώσεις των καπιταλιστών να μοιράσουν τον κόσμο.

Στο σύνολο του έχουμε να κάνουμε με ένα φαινόμενο οικονομικό και στρατιωτικό ,το δε δεύτερο είναι απόρροια του πρώτου, εσωτερική αναγκαιότητα του συστήματος , έτσι και το δεύτερο, το στρατιωτικό-επεμβάσεις είναι και καινούργιο φαινόμενο και όχι μόνο παλιό.

Ας δούμε την απότομη εξάπλωση της αποικιοκρατίας επί ιμπεριαλισμού.

Άλλωστε σε όλο το έργο του ο λένιν μιλάει για τις μεγάλες χώρες πού είναι ιμπεριαλιστικές. Καμία μικρή χώρα δεν θεωρεί ιμπεριαλιστική και αν κάποιες διατηρούν ανεπτυγμένη βιομηχανία και ανεξάρτητη πολιτική αυτό οφείλεται στις διαμάχες των μεγάλων δυνάμεων, κάποια στιγμή παρακάτω θα μας πει ο Λένιν για το παράδειγμα του Βελγίου.

Τι βλέπουμε σε όλο το έργο του;

από την μια πλευρά λίγες χώρες του μονοπωλιακού καπιταλισμού πού έχουν την πιο ανεπτυγμένη βιομηχανία και την ανάλογη στρατιωτική τεχνολογία πού προσπαθούν να ξαναμοιράσουν τον κόσμο σε όφελος τους και από την άλλη πλευρά όλες τις άλλες χώρες, ανεξάρτητα αν έχουν μονοπωλιακό καπιταλισμό ή όχι, να γίνονται εξαρτήματα διαφόρων επιπέδων ( αποικίες ή οικονομικά εξαρτημένες διαφορετικού επιπέδου ανάπτυξης λόγω πολλών συγκυριών κλπ.) στο παιχνίδι εκμετάλλευσής τους από αυτές τις λίγες χώρες.

Ορίστε μερικά αποσπάσματα από το βιβλίο του λένιν  Ο Ιμπεριαλισμός ανώτατο στάδιο του Καπιταλισμού πού συνηγορούν με αυτή την λογική.

ΛΕΝΙΝ ΑΠΑΝΤΑ 27ος Τόμος

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ 1988

Ο καπιταλισμός άναπτύχθηκε σε παγκόσμιο σύστημα αποικιακής καταπίεσης καί χρηματιστικής κατάπνιξης τής τεράστιας πλειοψηφίας του πληθυσμού της γής από μία χούφτα προηγμένες χώρες.

Καί τό μοίρασμα αύτής της λείας γίνεται ανάμεσα σέ 2 -3 ληστές με παγκόσμια δύναμη οπλισμένους ως τά δόντια (Αμερική, 'Αγγλία, Ιαπωνία), πού τραβούν όλη τη γη στον πόλεμό τους για το μοίρασμα της λείας τους.

Σελίς 311

Μιά καί γίνεται λόγος γιά την αποικιακή πολιτική τής εποχής του καπιταλιστικού ιμπεριαλισμού, είναι απαραίτητο νά σημειώσουμε ότι τό χρηματιστικό κεφάλαιο καί ή αντίστοιχη σ ' αύτό διεθνής πολιτική, πού όδηγεί στον άγώνα των μεγάλων δυνάμεων γιά τό οικονομικό καί πολιτικό μοίρασμα τού κόσμου, δημιουργούν όλόκληρη σειρά από μεταβατικές μορφές κρατικής εξάρτησης. Χαρακτηριστικές γι ' αύτή την έποχή δέν είναι μόvo οί δυό βασικές όμάδες χωρών: οί χώρες πού κατέχουν αποικίες καί οι αποικιακές χώρες αλλά καί οι ποικίλες μορφές των εξαρτημένων χωρών, που πολιτικά, τυπικά είναι ανεξάρτητες, στήν πράξη όμως είναι μπλεγμένες στά δίχτυα τής χρηματιστικής καί διπλωματικής Εξάρτησης.Έχουμε ήδη αναφέρει προηγούμενα μια απ'αυτές τίς μορφές, τίς μισοαποικίες.

σελίς 389

Μιά κάπως διαφορετική μορφή χρηματιστικής καί διπλωματικής έξάρτησης μέ καθεστώς πολιτικής ανεξαρτησίας μάς δείχνει τό παράδειγμα τής Πορτογαλίας. Ή Πορτογαλία είναι αύτοτελές κυρίαρχο κράτος, ουσιαστικά όμως εδώ καί πάνω από  200 χρόνια, από τόν καιρό του πολέμου τής διαδοχής τής 'Ισπανίας (1701-1714), βρίσκεται κάτω από τήν κηδεμονία τής 'Αγγλίας. 'Η 'Αγγλία υπεράσπισε τήν Πορτογαλία καί τίς αποικιακές κτήσεις τής Πορτογαλίας γιά νά στερεώσει τή δική της θέση στόν αγώνα ενάντια στους αντιπάλους της, τήν 'Ισπανία καί τή Γαλλία. Ή 'Αγγλία πήρε σέ αντάλλαγμα έμπορικά προνόμια, έξασφάλισε καλύτερους όρους γιά τήν εξαγωγή εμπορευμάτων καί κυρίως γιά τήν έξαγωγή κεφαλαίου στήν Πορτογαλία καί τίς αποικίες της, τή δυνατότητα νά χρησιμοποιεί τά λιμάνια καί τά νησιά τής Πορτογαλίας, τά καλώδιά της κτλ. κ.ο.κ.. Τέτιου είδους σχέσεις ανάμεσα σέ διάφορα μεγάλα καί μικρά κράτη ύπήρχαν πάντα, στήν εποχή όμως του καπιταλιστικού ιμπεριαλισμού γίνονται γενικό σύστημα, άποτελοϋν μέρος τού συνόλου τών σχέσεων τού «μοιράσματος τού κόσμου», μετατρέπονται σέ κρίκους τής άλυσσίδας τών πράξεων τού παγκόσμιου χρηματιστικού κεφαλαίου.

390

Οι πολύ σύντομοι όμως ορισμοί, αν καί είναι βολικοί, γιατί συνοψίζουν τό κυριότερο, είναι ώστόσο ανεπαρκείς, όταν πρόκειται νά συναγάγουμε ιδιαίτερα άπ'αύτούς τά πιό ούσιαστικά γνωρίσματα τού φαινομένου πού εχουμε νά καθορίσουμε.

Γι΄αύτό, χωρίς νά ξεχνάμε τή συμβατική καί σχετική σημασία όλων των όρισμών γενικά, πού ποτέ δέν μπορούν ν 'άγκαλιάσουν τίς ολόπλευρες σχέσεις του φαινομένου στήν πλήρη ανάπτυξή του, πρέπει νά δόσουμε εναν τέτιο ορισμό του ιμπεριαλισμού,

393

πού θά περιέκλεινε τά παρακάτω πέντε βασικά του γνωρίσματα:

1) συγκέντρωση της παραγωγής καί του κεφαλαίου, πού έχει φτάσει σέ τέτια υψηλή βαθμίδα άνάπτυξης, ώστε νά δημιουργεί μονοπώλια πού παίξουν άποφασιστικό ρόλο στήν οικονομική ζωή

2) συγχώνευση του τραπεζικού κεφαλαίου με τό βιομηχανικό και δημιουργία μιας χρηματιστικής ολιγαρχίας πάνω στη βάση αυτού του «χρηματιστικού κεφαλαίου».

3) εξαιρετικά σπουδαία σημασία άποκτάει ή εξαγωγή κεφαλαίου σε διάκριση απο την εξαγωγή εμπορευμάτων

4) συγκροτούνται διεθνείς μονοπωλιακές ενώσεις των καπιταλιστών, οι όποιες μοιράζουν τόν κόσμο καί

5) έχει τελειώσει τό εδαφικό μοίρασμα τής γής άνάμεσα στίς μεγαλύτερες καπιταλιστικές Δυνάμεις.

Ο ίμπεριαλισμός είναι ο καπιταλισμός στό στάδιο εκείνο τής άνάπτυξης ,στό οποίο ή κυριαρχία των μονοπωλίων καί του χρηματιστικού κεφαλαίου, έχει άποκτήσει έξαιρετική σημασία ή εξαγωγή κεφαλαίου, έχει αρχίσει το μοίρασμα του κόσμου από τά διεθνή τράστ καί έχει τελειώσει τό μοίρασμα όλων τών έδαφών τής γής από τίς μεγαλύτερες καπιταλιστικές χώρες.

Γιά τόν ιμπεριαλισμό είναι χαρακτηριστική ή τάση ακριβώς γιά προσαρτήσεις όχι μόνο άγροτικών περιοχών, άλλά άκόμη καί τών πιό βιομηχανικών (οί γερμανικές βλέψεις στό Βέλγιο, οί γαλλικές στή Λωραίνη), γιατί, πρώτο, ό τερματισμός τού μοιράσματος τού κόσμου άναγκάζει κατά τό ξαναμοίρασμα ν΄απλώνονται τα χέρια σέ κάθε λογής εδάφη. Δεύτερο, τό ουσιαστικό γιά τόν ιμπεριαλισμό είναι ό άνταγωνισμός μερικών μεγάλων Δυνάμεων πού τείνουν προς την ηγεμονία, δηλ. προς το άρπαγμα εδαφών όχι τόσο άμεσα για τον εαυτό τους, όσο για τήν εξασθένιση του άντιπάλου καί τήν ύπόσκαψη της ηγεμονίας του (γία τή Γερμανία το Βέλγιο έχει ιδιαίτερη σπουδαιότητα, σάν σημείο στήριξης ένάντια στήν 'Αγγλία, Γιά τήν 'Αγγλία ή Βαγδάτη, σά σημείο στήριξης ενάντια στή Γερμανία κτλ.).

395

'Ο ιμπεριαλισμός στίς άρχές του 20ού αίώνα αποπεράτωσε τό μοίρασμα τού κόσμου άνάμεσα σέ μιά χούφτα κράτη, πού τό καθένα τους εκμεταλλεύεται τώρα (μέ τήν έννοια τής άπόσπασης ύπερκέρ-δους) ενα μέρος «όλόκληρου του κόσμου», όχι πολύ μικρότερο άπό εκείνο πού έκμεταλλευόταν ή 'Αγγλία τό 1858. Τό καθένα κατέχει μονοπωλιακή θέση στήν παγκόσμια άγορά χάρη στά

413

τραστ, τά καρτέλ, τό χρηματιστικό κεφάλαιο, τίς σχέσεις του πιστωτή προς τόν οφειλέτη. Τό καθένα εχει ως ενα ορισμένο βαθμό ενα αποικιακό μονοπώλιο (είδαμε ότι από τά 75 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα όλων των αποικιών του κόσμου τά 65 εκατομμύρια, δηλαδή τά 86%, βρίσκονται συγκεντρωμένα στά χέρια έξι Δυνάμεων τά 61 έκατομμύρια, δηλαδή 81%, βρίσκονται συγκεντρωμένα στά χέρια 3 Δυνάμεων).

Τά καπιταλιστικά μονοπώλια κατέλαβαν τήν πρώτη θέση στήν εθνική οικονομία καί στήν πολιτική. Τό μοίρασμα τού κόσμου ολοκληρώθηκε. Από τήν άλλη μεριά στή θέση τού άδιαίρετου μονοπώλιου τής Αγγλίας βλέπουμε έναν αγώνα ανάμεσα σ 'ενα μικρό αριθμό ιμπεριαλιστικών Δυνάμεων γιά συμμετοχή στό μονοπώλιο, αγώνα πού χαρακτηρίζει όλη τήν περίοδο των αρχών τού 20ού αιώνα.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ