https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%B1%CE%BA%CE%B5%CE%B4%CE%BF%CE%BD%CE%AF%CE%B1_(%CE%BF%CF%81%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%AF%CE%B1)

Η σύγχρονη γεωγραφική περιοχή της Μακεδονίας δεν ορίζεται επισήμως από κανένα διεθνή οργανισμό ή κράτος. Ειδικές αναφορές την εμφανίζουν να απλώνεται σε πέντε κράτη: Αλβανία, Βουλγαρία, Ελλάδα, ΠΓΔΜ, και Σερβία.

Ο όρος Σλαβομακεδόνες όπως γράφει ο Σαράντος Καργάκος στο βιβλίο του «Από το Μακεδονικό Ζήτημα στην Εμπλοκή των Σκοπίων», είναι ιστορικά αστήρικτος.

Τον όρο «Σλαβομακεδόνες», εισήγαγε ο πανσερβιστής ιστορικός και γεωγράφος Γιοβάν Σβίγιτς, καθηγητής πανεπιστημίου στο Βελιγράδι, στο έργο του «La Peninsule Balkanique" («Η Βαλκανική Χερσόνησος»), Παρίσι 1918.

Μέχρι και το δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο η περιοχή της ΠΓΔΜ ανήκε στη σύνθεση του Σερβικού κράτους και ονομαζόταν Παλιά Σερβία, Νότια Σερβία ή Vardarska Banovina δηλ. διοίκηση του Βαρδάρη και οι κάτοικοι Νότιοι Σέρβοι και κανένας μέχρι τότε από τους μετέπειτα δημιουργούς της Λαϊκής Δημοκρατίας της «Μακεδονίας» δεν είχε μιλήσει για Μακεδονικό έθνος και Μακεδόνες.

Ο ορισμός της Μακεδονίας αποτελεί μεγάλη πηγή σύγχυσης λόγω της συχνά επικαλυπτόμενης χρήσης του όρου για την περιγραφή γεωγραφικών, πολιτικών και ιστορικών περιοχών, γλωσσών και λαών.

Ιστορικά, η περιοχή έχει παρουσιάσει αξιοσημείωτα μεταβαλλόμενα όρια ανά τη Βαλκανική χερσόνησο. Γεωγραφικά, ουδείς ορισμός των συνόρων ή των ονομάτων των υποπεριοχών της κρίνεται αποδεκτός από όλους τους ακαδημαϊκούς και όλες τις εθνότητες της περιοχής.

Ιστορικά

Η περιοχή της Μακεδονίας υπήρξε τόπος στον οποίο διαμορφώθηκαν αρκετές ιστορικές πολιτικές οντότητες, οι κυριότερες από τις οποίες παρατίθενται πιο κάτω, με Ιστορικά, η περιοχή παρουσιάζει αξιοσημείωτα μεταβαλλόμενα σύνορα στη Βαλκανική χερσόνησο, καθότι τα σύνορα ορίζονταν προσεγγιστικά ανάλογα με τις διαχειριστικές απαιτήσεις των κατακτητών της. Κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής κατοχής, που διήρκεσε πέντε αιώνες, δεν υπήρχε διοικητικό διαμέρισμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας με το όνομα «Μακεδονία».[17] Ο γεωγράφος H.R. Wilkinson, επισημαίνει ότι η περιοχή «αρνείται ορισμού», αλλά ότι πολλοί γεωγράφοι συμφωνούν «για τη γενική της θέση».[18] Η Μακεδονία ήταν αρκετά ορισμένη το 1897 ώστε ο Ουίλιαμ Έντουαρντ Γκλάντστον να προτείνει την «Μακεδονία για τους Μακεδόνες», εννοώντας όλους τους κατοίκους της, ανεξαρτήτως εθνικότητας.[19] Τα Βαλκανικά κράτη άρχισαν να αναζητούν τα δικαιώματά τους στην περιοχή μετά τη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου το 1878, και την επακόλουθη αναθεώρησή της.ορετικά σύνορα.

Η έκταση που κατείχαν οι αρχαίοι Μακεδόνες σχεδόν συμπίπτει με τη σύγχρονη ελληνική Μακεδονία.

Aπό το παρακάτω άρθρο ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ θα δούμε ότι η ονομασία Μακεδονία χρησιμοποιήθηκε μετά την Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου το 1878 για καθαρά αλυτρωτικούς λόγους.

Όποια εθνικιστική πολιτικοκοινωνική κίνηση κάθε χώρας είχε στο μυαλό της την προέκταση των συνόρων της χώρας της χρησιμοποιούσε την λέξη Μακεδονία.

Έτσι κατασκευάστηκε και από τον Τίτο η Λαϊκή δημοκρατία της Μακεδονίας.

Μπορεί να φανταστεί κανένας τι θα σήμαινε και τι θα γινόταν αν η κάθε χώρα από τα 5 κράτη πού την αποτελούν άρχιζε να ονομάζεται Μακεδονία;

Έτσι η Ελλάδα να ονομαζόταν Κεντρική Μακεδονία ή Αρχαία Μακεδονία, τα Σκόπια άνω Μακεδονία , η Βουλγαρία βόρεια Μακεδονία ,η Αλβανία θαλάσσια σύνορα Μακεδονίας , η Σερβία νότια Μακεδονία.

Σίγουρα θα ξεκινούσε το λιγότερο άλλος ένας βαλκανικός πόλεμος.

Λίγη χρήσιμη ιστορία παρακάτω.

https://www.militaryhistory.gr/articles/view/218

ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ

Tο 1893, μία μικρή ομάδα Σλάβων κατοίκων της Mακεδονίας συναντήθηκε κρυφά στην πόλη της Θεσσαλονίκης και δημιούργησαν την TMORO (Taina Makedonsko-Odrinsko Revolucionerna Organizacija = Mυστική Mακεδονο-Aδριανουπολιτική Eπαναστατική Oργάνωση), η οποία αργότερα ονομάστηκε "Eσωτερική Mακεδονική Eπαναστατική Oργάνωση" (EMEO). Iδρυτές της οργάνωσης ήταν οι Nτάμε Γκρούεφ, Xρήστο Tατάρτσεφ, Πέρε Ποπάρσωφ, Iβάν Xατζηνικόλωφ, Aντόν Δημητρώφ και Xρήστο Mπαταντζίεφ. O αρχικός σκοπός της ήταν η δημιουργία μίας αυτόνομης Mακεδονίας, απελευθερωμένης από τον οθωμανικό ζυγό, αλλά και ανεξάρτητης από τη Bουλγαρία, τη Σερβία και την Eλλάδα. Oι ιδρυτές της EMEO αντιμετώπιζαν τη Mακεδονία ως ένα ενιαίο πολιτικά και κοινωνικά χώρο και τον πληθυσμό της ως ένα εθνολογικά ομοιογενές σύνολο. H ρητορική τους συνοψιζόταν στο "H Mακεδονία για τους Mακεδόνες", παραβλέποντας προφανείς θρησκευτικές και γλωσσολογικές διαφοροποιήσεις.
H EMEO γρήγορα ανέπτυξε ένα δίκτυο σε όλη τη Mακεδονία με σκοπό την έναρξη ενός αγώνα κατά των Oθωμανών. Hγετική μορφή αυτού του εγχειρήματος ήταν ο Γκόλτσε Nτέλτσεφ, ένας νεαρός επαναστάτης, μεγαλωμένος στην Σόφια της Bουλγαρίας. Aυτός δημιούργησε ένα επαναστατικό δίκτυο, αλλά και μία υποτυπώδη κρατική οντότητα μέσα στα όρια της οθωμανοκρατούμενης Mακεδονίας. H οργάνωση δημιούργησε δική της αστυνομία, ταχυδρομικό δίκτυο, εφημερίδες, ακόμη και δικαστήρια. H συντήρηση, όμως, αυτού του δικτύου προϋπέθετε τη στρατολόγηση μελών και τη συγκέντρωση πόρων. Oι μέθοδοι οι οποίες χρησιμοποιούνταν για την επίτευξη αυτών των σκοπών, ήταν συνήθως ακραίες. Kρίνοντας τις μεθόδους της με σημερινά κριτήρια, θα μπορούσαμε να πούμε ότι η EMEO ήταν μία τρομοκρατική οργάνωση. Xαρακτηριστική είναι και η απαγωγή της Eλεν Στόουν, το 1901, ιεραπόστολου αμερικανικής καταγωγής, η οποία κήρυττε στην Aνατολική Mακεδονία. Δράστης της απαγωγής ήταν ένας από τους αρχηγούς του κινήματος στην περιοχή, ο Zάνε Σαντάνσκι και σκοπός της η συγκέντρωση χρημάτων για τον ένοπλο αγώνα, αλλά και η γνωστοποίηση των σκοπών και της ιδεολογίας της οργάνωσης στο εξωτερικό. Tο θέμα της απαγωγής της Aμερικανίδας ιεραπόστολου φιγουράριζε στα πρωτοσέλιδα αρκετών ευρωπαϊκών εφημερίδων και απασχόλησε αρκετά τα πολιτικά fora της εποχής. Eπιπλέον, οι απαγωγείς εισέπραξαν 66.000 δολάρια Aμερικής για να απελευθερώσουν το θύμα τους και έτσι πέτυχαν το στόχο τους, αφού μπόρεσαν να κάνουν γνωστό το σκοπό τους στην ευρωπαϊκή κοινή γνώμη, αλλά και να μαζέψουν ένα σεβαστό ποσό για τους επαναστατικούς σκοπούς τους.
Παρά την αρχική στιβαρή και ενωτική πορεία της οργάνωσης, οι ιδεολογικές διαφοροποιήσεις δεν αποφεύχθηκαν, τελικά. Tο 1895 η οργάνωση χωρίστηκε σε δύο φράξιες. H πρώτη συνέχισε τον ιδεολογικό προσανατολισμό της αρχικής οργάνωσης. Aντίθετα, η νέα φράξια, η οποία προσέλκυσε το μεγαλύτερο ποσοστό των μελών της οργάνωσης, έκανε λόγο για προσάρτηση της Mακεδονίας στη Bουλγαρία. Tο νέο αυτό ιδεολογικό ρεύμα της οργάνωσης ονομάστηκε "Eξωτερική Mακεδονική Eπαναστατική Oργάνωση". Πέρα από τις ιδεολογικές διαφοροποιήσεις, οι δύο φράξιες ακολούθηυσαν διαφορετικές πρακτικές. H ομάδα του Γκόλτσε Nτέλτσεφ συνέχισε αθόρυβα τις ετοιμασίες για μία μεγάλη επανάσταση ενάντια στους Oθωμανούς. Aντίθετα, η νέα φράξια, η οποία σχεδίαζε τις επιχειρήσεις της από τη Σόφια της Bουλγαρίας, από την αρχή διάλεξε μία πιο επιθετική πρακτική. Aρχικά, κατέφυγε σε δολοφονίες επιφανών πολιτικών προσώπων. Eπιπλέον, τα μέλη της, οι οποίοι έγιναν γνωστοί ως "Kομιτατζήδες" (εκ του βουλγαρικού Komitet = Eπιτροπή), όργωναν την περιοχή της Mακεδονίας και προσπαθούσαν με τη βία να στρατολογήσουν τους αγροτικούς πληθυσμούς της περιοχής.
Tο παράδειγμα της EMEO και της ιστορίας της αποδεικνύει την πολυπλοκότητα της εθνολογικής κατανομής της Mακεδονίας την προκειμένη περίοδο. Mία οργάνωση με έναν, αρχικά έστω, υποτιθέμενο υπερεθνικό χαρακτήρα, μετασχηματίζεται σύντομα σε ένα εργαλείο της βουλγαρικής προσπάθειας για προσάρτηση της Mακεδονίας. Oι αρχικές ρητορικές περί "Mακεδονίας στους Mακεδόνες" γρήγορα αποδείχθηκαν ουτοπικές, καταδεικνύοντας ουσιαστικά το μάταιο του εγχειρήματος. H λάθρα οικειοποίηση μίας υποτιθέμενης μακεδονικής εθνότητας, στο όνομα της οποίας θα πραγματοποιούνταν μία οργανωμένη επαναστατική κίνηση, γρήγορα εγκαταλείφθηκε, σκιαγραφώντας το σαθρό ως και ανύπαρκτο ιδεολογικό υπόβαθρο της υπόθεσης, αλλά και την υποταγή της στην εθνική πολιτική μίας συγκεκριμένης χώρας, της Bουλγαρίας. Πρόθεση του γράφοντος δεν είναι να δαιμονοποιήσει την προσπάθεια της Bουλγαρίας για προσάρτηση της Mακεδονίας, η ορθότητα ή μη της οποίας έχει άλλωστε αξιολογηθεί από την Iστορία, αλλά να καταδείξει ότι η επίκληση μίας μακεδονικής εθνολογικής συνέχειας ήταν μία προσπάθεια συγκάλυψης των επεκτατικών βλέψεων της Bουλγαρίας στη Mακεδονία.

Ας δούμε ένα τμήμα ενός άρθρου από πλευράς αναρχικών από την ηλεκτρονική διεύθυνση https://libertatiasquat.blogspot.gr/2018/01/blog-post.html

Ενάντια σε κάθε εθνικιστική απειλή

Το ζήτημα, λοιπόν, που προέκυψε «ξαφνικά» πριν από 25 χρόνια ανακινείται ξανά τώρα. Ο πολιτικός κόσμος εμφανίζεται ώριμος και έτοιμος να λύσει το ζήτημα μια και καλή, χωρίς να κάνει πολιτικές εκπτώσεις και υποχωρήσεις από τις προηγούμενες πολιτικές που ακολουθήθηκαν, ενώ οι διάφοροι «μακεδονομάχοι» δηλώνουν έτοιμοι να πάρουν τους δρόμους για την ελληνικότητα της Μακεδονίας. Για άλλη μια φορά στην ελληνική κοινωνία μπαίνουν ψευτοδιλήμματα που την αποπροσανατολίζουν από την πραγματική χροιά του ζητήματος, που δεν είναι η εθνική, όπως διατείνονται όλοι, αλλά η πολιτική-ταξική.

Κι αυτό γιατί το νόημα της όλης βιασύνης για να λυθεί το ζήτημα είναι η πρόθεση του γειτονικού κράτους να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ και η αναγκαιότητα της σταθεροποίησης της συμμαχίας Ελλάδας-Ισραήλ-Κύπρου στην περιοχή υπό την αιγίδα των ΗΠΑ. Με την εξεύρεση λύσης στο όνομα, η Ελλάδα μπορεί να παίξει ρόλο ισχυρού εταίρου στην περιοχή της ανατολικής Μεσογείου, ενώ ταυτόχρονα εξυπηρετεί και τα συμφέροντα της ελληνικής αστικής τάξης, καθώς σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της ΠΓΔΜ, από το σύνολο των άμεσων ξένων επενδύσεων στη χώρα, η Ελλάδα έρχεται τρίτη με επενδύσεις που ανέρχονται σε 477,3 εκ. ευρώ και 10,8% επί του συνόλου. Ταυτόχρονα, η κινητοποίηση μιας μερίδας του πληθυσμού γύρω από το ζήτημα, αποπροσανατολίζει την κοινή γνώμη, την ίδια ώρα που ψηφίζονται μέτρα, όπως η κατάργηση της απεργίας. Αυτός, εξάλλου, είναι και ο ιστορικός ρόλος του εθνικισμού: συσπείρωση του πληθυσμού γύρω από έναν κοινό εχθρό στο εξωτερικό, ώστε να ξεχαστούν τα προβλήματα στο εσωτερικό της χώρας, να αποδυναμωθούν τα ριζοσπαστικά κινήματα, να αλληλοφαγωθούν οι προλετάριοι και οι καταπιεσμένοι και εντέλει κερδισμένη να βγει η άρχουσα τάξη, πολιτικά ισχυρή και μη αμφισβητήσιμη.

Οι τάξεις δεν μετριούνται σε έθνος και φυλή

Αυτό είναι και το σημαντικό που πρέπει να κατανοήσουμε. Η καταπίεση και η περαιτέρω υποβάθμιση των ζωών μας δεν πρόκειται να αλλάξουν. Ο αποπροσανατολισμός μας από την εντεινόμενη αυτή συνθήκη το μόνο που θα κάνει είναι να ενισχύσει το κράτος και το κεφάλαιο. Εξάλλου, το μακρύ του χέρι, οι φασίστες θα βρίσκονται στα συλλαλητήρια για την ελληνικότητα της Μακεδονίας. Δεν είναι τυχαίο ότι μαζί με τους διάφορους «παμμακεδονικούς συλλόγους», καλούν φασιστικές και νεοναζιστικές γκρούπες, ακροδεξιοί σύνδεσμοι εφέδρων και αξιωματικών και φυσικά μια σταθερά εθνικιστική και μισαλλόδοξη μερίδα της ελληνικής εκκλησίας. Το δήθεν «ακομμάτιστο» αυτό συνονθύλευμα το μόνο που θα κάνει είναι να δώσει δημόσιο λόγο και κοινωνική νομιμοποίηση σε κάθε λογής φασίστες για να χύσουν το ρατσιστικό τους δηλητήριο ενάντια σε καθετί που θεωρείται επικίνδυνο από το σύστημα και πρέπει να εξαφανιστεί.

Εδώ είναι που μπαίνει και το πραγματικό ερώτημα: τι Βαλκάνια θέλουμε; Θέλουμε τα Βαλκάνια των αλυτρωτικών εθνικισμών, των «ανταλλαγών πληθυσμών», των εθνοκαθάρσεων και του αλληλοφαγώματος; Τα Βαλκάνια της Μικρασιατικής Καταστροφής, της γενοκτονίας των Ποντίων, της Σρεμπρένιτσα και του γιουγκοσλαβικού εμφυλίου; Ή θέλουμε τα Βαλκάνια της συναδέλφωσης των λαών, της αλληλεγγύης, της διεθνιστικής συσπείρωσης γύρω από τους κοινούς μας εχθρούς (κράτος, κεφάλαιο, εθνικισμό);

Μόνη πραγματική απάντηση ο διεθνισμός και η αλληλεγγύη

Ο διεθνισμός, λοιπόν, αποτελεί την μόνη εφικτή, ενωτική και ειρηνική λύση. Κι αυτό γιατί δεν επιζητεί την εξόντωση πληθυσμών και ολόκληρων λαών. Αντίθετα, προτάσσει την αλληλεγγύη των προλετάριων και των καταπιεσμένων ενάντια σ' αυτούς που μας εκμεταλλεύονται και καταστρέφουν τις ζωές μας.

https://libertatiasquat.blogspot.gr/2018/01/blog-post.html

Η θέση πού παίρνουν όταν τους ρωτάνε για το υπαρκτό πρόβλημα της ονομασίας είναι ο διεθνισμός.

Με άλλα λόγια να αγαπιόμαστε.

Και ο κίνδυνος του φασισμού και του πολέμου. Η αριστερά μπορεί να κάνει συγκεντρώσεις ,να απομονώσει τους φασίστες και να μην υπάρχει κίνδυνος πολέμου ,θέλει πολύ μυαλό για να το σκεφτούν οι αναρχικοί; Αντίθετα τώρα η Αριστερά με την θέση της για σύνθετη ονομασία με την λέξη Μακεδονία ( πού για εμένα είναι λάθος θέση, το ανέπτυξα παραπάνω ) έχει αφήσει το ελεύθερο στην ακροδεξιά να παίξει μπάλα, να καπηλευτεί τον πατριωτισμό , να παρασύρει τον λαό σε ακραίες λύσεις σε βάρος και των ταξικών συμφερόντων του.

Εδώ όταν μιλάω για αριστερά εννοείται ότι ο ΣΥΡΙΖΑ και η κυβέρνησή του δεν συμπεριλαμβάνονται.

Ερχόμαστε τώρα στην πραγματική απειλή μέσω αυτού του κρατιδίου.

Η πρόθεση των ισχυρών δυνάμεων που στηρίζουν το κρατίδιο, της Γερμανίας πρωτίστως και των Η.Π.Α. δευτερευόντως, είναι η σταδιακή δημιουργία ενός Μακεδονικού κράτους - ένα ενδεχόμενο που θα καθιστούσε αργότερα ευκολότερη την αποκοπή της Θράκης, καθώς επίσης την πρόσβαση της Γερμανίας στη Μεσόγειο μέσω της σύνδεσης του Δούναβη με το λιμάνι της Θεσσαλονίκης .

Εκτός αυτού, θα διευκολυνόταν η πρόσβαση στα ελληνικά ενεργειακά αποθέματα της Μακεδονίας και του Αιγαίου, τα οποία είναι τεράστια - ενώ επί πλέον θα εξασφαλιζόταν η σύνδεση των αγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου που σχεδιάζονται, υπό ξένη κυριαρχία.

Ας δούμε λίγα πράγματα για τον Δούναβη και αν είναι υπαρκτός  ο κίνδυνος  ο Δούναβης να φτάσει μέχρι την Ελλάδα. Στα παρακάτω άρθρα μην λαμβάνεται υπόψη τους διθυράμβους των δημοσιογράφων. Φαίνεται καθαρά ότι εκτός τους Γερμανούς θα βάλουμε και τους Κινέζους στο ζυγό του κεφαλιού μας.

ΔΟΥΝΑΒΗΣ!! Ο ΠΛΩΤΟΣ ΠΟΤΑΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΠΟΥ ΔΙΑΣΧΙΖΕΙ 10 ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΧΩΡΕΣ!

Ο Δούναβης είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος ποταμός της Ευρώπης (μετά τον Βόλγα).

Πηγάζει από τον Μέλανα Δρυμό στη Γερμανία, ακολουθεί πορεία κυρίως ανατολική για 2850 χλμ., διασχίζει αρκετές πρωτεύουσες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης και καταλήγει στη Μαύρη Θάλασσα μέσα από τη Ρουμανία.

Στους Έλληνες ήταν γνωστός με το όνομα Ίστρος. Ήταν όριο της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας για πολλούς αιώνες. Ήταν και εξακολουθεί να είναι σημαντικός υδάτινος δρόμος από τη Μαύρη θάλασσα προς το εσωτερικό της Ευρώπης (και αντίστροφα), καθότι είναι πλωτός στο μεγαλύτερο μήκος του.

Επιπλέον, με την κατασκευή το 1992 του καναλιού Ρήνου-Μάιν-Δούναβη, έχει ενωθεί με το κεντρικό ευρωπαϊκό ποτάμιο δίκτυο μεταφορών και είναι δυνατό να ξεκινήσει κανείς από τη Μαύρη θάλασσα και να φτάσει στα λιμάνια της Ολλανδίας, του Βελγίου ή ακόμη και μέχρι τη Γαλλία μέσα από αυτό το δίκτυο.

Σήμερα διασχίζει ή αποτελεί σύνορο σε δέκα ευρωπαϊκές χώρες : Γερμανία, Αυστρία, Σλοβακία, Ουγγαρία, Κροατία, Σερβία, Βουλγαρία,Ρουμανία, Μολδαβία και Ουκρανία.

Λόγω του μεγάλου μήκους του και της μεγάλης βιομηχανικής δραστηριότητας στις όχθες του, είναι σήμερα ένα από τα πιο μολυσμένα ποτάμια στον κόσμο.

https://paidio.blogspot.gr/2011/03/10.html

PROTOTHEMA

Πώς μπορεί να φθάσει ο Δούναβης στη Θεσσαλονίκη

Παναγιώτης Σαββίδης  03/08/2017

Να συνδέσει το όνομά του με ένα φαραωνικό έργο που αλλάζει τη γεωστρατηγική σημασία της Θεσσαλονίκης φιλοδοξεί ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας. Πρόκειται για την πλωτή σύνδεση της Θεσσαλονίκης με το Βελιγράδι και την Κεντρική Ευρώπη μέσω των ποταμών Αξιού και Μοράβα.Η βαλκανική διώρυγα θα έχει συνολικό μήκος 650 χλμ. και θα διασχίζει Ελλάδα, Σκόπια και Σερβία καταλήγοντας στον Δούναβη, ποταμόδρομο διευρωπαϊκής εμβέλειας, και από εκεί σε χώρες της Κεντρικής Ευρώπης και όχι μόνο. Πρόκειται για ένα φιλόδοξο αναπτυξιακό project που ανοίγει νέους ορίζοντες τόσο στις μεταφορές εμπορευμάτων και ανθρώπων όσο και στον τουρισμό, αλλά κυρίως αναβαθμίζει τον κομβικό ρόλο της Θεσσαλονίκης καθιστώντας την πύλη του ποτάμιου δικτύου της Ε.Ε. και κεντρικό κόμβο διακίνησης φορτίων από και προς την Ευρώπη.

Το κόστος του έργου αναμένεται να αγγίξει τα 17 δισ. δολάρια, ενώ απαιτείται να προηγηθεί μηχανική μελέτη. Οσον αφορά τον χρόνο υλοποίησής του, απαιτούνται δέκα έτη εργασιών. Το έργο φαίνεται ότι βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα των κυβερνήσεων Σερβίας, Ελλάδας, Σκοπίων αλλά και της Κίνας που ενδιαφέρεται για την εξεύρεση εναλλακτικών οδών που θα οδηγούν ταχύτερα και με χαμηλότερο κόστος τα προϊόντα της στην Ευρώπη.Κατά την πρόσφατη συνάντησή του με τον Σέρβο πρωθυπουργό Αλεξάνταρ Βούτσιτς στη Θεσσαλονίκη, ο κ. Αλέξης Τσίπρας χαρακτήρισε «τεράστιας σημασίας έργο» για την Ελλάδα, τη Σερβία αλλά και ολόκληρη την Ευρώπη το σχέδιο του πλωτού ποτάμιου διαδρόμου που θα ενώνει το Αιγαίο πέλαγος με τον Δούναβη.Η διαδρομή της βαλκανικής «Διώρυγας του Σουέζ»Σύνδεση της Μεσογείου με την Κεντρική ΕυρώπηΣτόχος του έργου είναι η διασύνδεση της Μεσογείου με την Κεντρική Ευρώπη μέσω υδάτινων δρόμων, έτσι ώστε τα φορτία να μεταφέρονται από τις αγορές της Κίνας συντομότερα και με χαμηλότερο κόστος. Οι υποστηρικτές του καναλιού Αξιός - Μοράβας - Δούναβης επισημαίνουν ότι με το συγκεκριμένο έργο ενισχύεται η μεταφορά προϊόντων στις αγορές της Κεντρικής και της Βόρειας Ευρώπης αλλά και του Καυκάσου και της Μαύρης Θάλασσας, ενώ υποβαθμίζεται αισθητά ο ρόλος των θαλάσσιων μεταφορών και ο στρατηγικός χαρακτήρας των Στενών του Βοσπόρου.Σύμφωνα με τις προμελέτες που έχει εκπονήσει το υπουργείο Φυσικών Πόρων, Ορυχείων και Χωροταξίας της Σερβίας, το κανάλι θα έχει συνολικό μήκος 650 χλμ. και θα απαιτηθούν εκβαθύνσεις και διαπλατύνσεις στο μεγαλύτερο τμήμα της κοίτης των ποταμών Μοράβα (346 χλμ.) και Αξιού (275 χλμ). Δύσκολα σημεία των ποταμιών θα παρακαμφθούν με τεχνητές διώρυγες, ενώ κοντά στα σύνορα Σερβίας και Σκοπίων προβλέπεται κατασκευή τεχνητού καναλιού 30 χλμ. που θα ενώνει τον Μοράβα με τον Αξιό. Παράλληλα θα υπάρξουν και έργα που θα δώσουν λύση στο πρόβλημα άρδευσης μεγάλων γεωργικών εκτάσεων, ενώ θα επιτραπεί η κατασκευή και λειτουργία υδροηλεκτρικών σταθμών σε όλο το μήκος του έργου.Οσον αφορά το ελληνικό τμήμα του καναλιού, θα έχει μήκος 73 χλμ. και θα καταλήγει στον Θερμαϊκό, όπου θα λειτουργεί λιμάνι terminal. Τα 57 χλμ. θα είναι εντός της φυσικής κοίτης του ποταμού, ενώ τα υπόλοιπα μέχρι τη Θεσσαλονίκη θα γίνονται σε τεχνητό κανάλι εντός του ποταμού.Το Βελιγράδι στηρίζει με πάθος την υλοποίηση του project, το οποίο θα αναβαθμίσει τη χώρα και θα της δώσει εμπορική διέξοδο τόσο προς την Κεντρική Ευρώπη όσο και τη Μεσόγειο, αφού μετά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας δεν διαθέτει διέξοδο στην Αδριατική.
Η Κίνα θεωρεί τη Σερβία σημαντικό κομμάτι του Νέου Δρόμου Μεταξιού -One Belt One Road (OBOR), όπως το αποκαλεί το Πεκίνο-, με στόχο να φτάνουν τα προϊόντα της γρηγορότερα και με λιγότερο κόστος στις αγορές της Ευρώπης. Κατά την επίσκεψή του στο Βελιγράδι το 2016, ο πρόεδρος της Κίνας Σι Τσινπίνγκ συζήτησε διεξοδικά την κατασκευή του καναλιού, που αποτελεί τα τελευταία χρόνια προτεραιότητα της σερβικής ηγεσίας.Ηδη η κινεζική εταιρεία Cajna Gezoba Grup Korporejsn, που έχει υπογράψει πρωτόκολλο κατανόησης με τη σερβική κυβέρνηση, παρέδωσε στο Βελιγράδι ολοκληρωμένη έκθεση σχεδιασμού του έργου καθορίζοντας τα επόμενα βήματα, για τα οποία όμως αναγκαία είναι η συναίνεση και συγκατάθεση Αθηνών και Σκοπίων. Σύμφωνα με τους Κινέζους εμπειρογνώμονες, το έργο θεωρείται εφικτό και βιώσιμο. Στις ενστάσεις που ακούγονται ότι είναι φαραωνικό και δεν θα μπορέσουν να αντεπεξέλθουν στην υλοποίησή του οι οικονομίες των βαλκανικών χωρών που θα εμπλακούν, ήδη η Κίνα έχει δείξει ενδιαφέρον να αναλάβει τη χρηματοδότηση, ενώ υπάρχει και η λύση να παραχωρηθούν δικαιώματα εκμετάλλευσης, όπως συμβαίνει και σε άλλες παρόμοιες περιπτώσεις. Παράλληλα εφόσον το έργο κριθεί εφικτό και βιώσιμο, θεωρείται βέβαιη και η εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Ενωσης, που έχει ως προτεραιότητα τις ποτάμιες μεταφορές, οι οποίες εντάσσονται στα Διευρωπαϊκά Δίκτυα Μεταφορών.Ο Δούναβης είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος ποταμός της Ευρώπης (μετά τον Βόλγα), πηγάζει από τον Μέλανα Δρυμό στη Γερμανία και ακολουθεί πορεία κυρίως ανατολική για 2.872 χλμ., διασχίζοντας αρκετές πρωτεύουσες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και εκβάλλοντας στη Μαύρη Θάλασσα. Σήμερα -μετά την κατασκευή το 1992 του καναλιού Ρήνος - Μάιν - Δούναβης, έχει ενωθεί με το κεντρικό ευρωπαϊκό ποτάμιο δίκτυο μεταφορών συνδέοντας ουσιαστικά τη Μαύρη Θάλασσα με την Ολλανδία, το Βέλγιο ακόμη και τη Γαλλία. Εκτιμάται πως μέσω του Αξιού η διαδρομή από τη Βόρεια Ευρώπη προς το Αιγαίο Πέλαγος θα είναι συντομότερη κατά 1.200 χιλιόμετρα.Με προϊστορία... Δεν είναι πάντως η πρώτη φορά που η πλωτή ένωση της Θεσσαλονίκης με το Βελιγράδι και από εκεί με την Κεντρική Ευρώπη τίθεται επί τάπητος. Στα μέσα του 19ου αιώνα, και μετά την ίδρυση της ισχυρής Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας, η Βιέννη ξεκίνησε τον σχεδιασμό ενός μεγαλόπνοου έργου για τη διασύνδεση με το Αιγαίο με την υποστήριξη μεγάλων εταιρειών ναυσιπλοΐας που εκπόνησαν σχετικές προμελέτες. Ωστόσο η κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στα Βαλκάνια, με τους Βαλκανικούς Πολέμους το 1912 και το 1913, η χάραξη νέων συνόρων στην περιοχή, η κήρυξη του Α' Παγκοσμίου Πολέμου το 1914 και η διάλυση της Αυστροουγγαρίας είχαν ως αποτέλεσμα να παραμείνει ο σχεδιασμός στα χαρτιά.
Παραμονές του Β' Παγκοσμίου Πολέμου η ιδέα για την πλωτή ένωση Αξιού - Μοράβα - Δούναβη τέθηκε εκ νέου, με τον Ιωάννη Μεταξά να είναι κάθετα αντίθετος, με το σκεπτικό ότι το πλωτό ποτάμι μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για πολεμικούς - επιθετικούς σκοπούς από την τότε ισχυρή Γερμανία και τους συμμάχους της.Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, λόγω και της τότε πετρελαϊκής κρίσης, η πρόταση για πλωτή διασύνδεση της Κεντρικής Ευρώπης με το Αιγαίο επανήλθε στην επιφάνεια με πρωτοβουλία του ΟΗΕ, που μέσω της UNIDO -οργανισμού για τη βιομηχανική ανάπτυξη- είχε εκπονήσει λεπτομερέστατες μελέτες για τη σύνδεση του Δούναβη με τον Μοράβα και από εκεί μέσω του Αξιού με το Αιγαίο. Μάλιστα, στο νέο χωροταξικό σχέδιο της Θεσσαλονίκης, που συντασσόταν την ίδια περίοδο, προβλεπόταν και λιμένας της προτεινόμενης διώρυγας.ΑντιδράσειςΗδη στη Σερβία ακούγονται φωνές για την οικονομική βιωσιμότητα του έργου και για το κατά πόσο θα μπορέσει να αντεπεξέλθει οικονομικά η χώρα στην υλοποίησή του. Στα Σκόπια εκφράζονται φόβοι για την υποβάθμιση ή καταστροφή μεγάλων γεωργικών εκτάσεων και παρακείμενων οικισμών, ενώ αλβανικές εφημερίδες στρέφονται κατά του έργου, επισημαίνοντας πως το κανάλι θα διασχίζει την κοιλάδα του Πρέσεβο στη Νοτιοανατολική Σερβία, που κατοικείται κυρίως από αλβανόφωνο πληθυσμό. Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Nova Makedonija» στα Σκόπια, Αλβανοί πολιτικοί είχαν ζητήσει από την κυβέρνηση Ομπάμα να αποτρέψει τη δημιουργία του καναλιού πλεύσης από τον Δούναβη προς τον Μοράβα και από εκεί προς το Αιγαίο Πέλαγος γιατί θα μονοπωλήσει τη ναυσιπλοΐα από το Ρότερντάμ μέχρι τη Θεσσαλονίκη και θα αποδυναμώσει τη σημασία του Γιβραλτάρ και των Δαρδανελίων -«στρατηγικών σημείων», σύμφωνα με τους Αλβανούς, τα οποία ανήκουν σε ισχυρές χώρες του ΝΑΤΟ- υπέρ της Ρωσίας και της Κίνας.

Οι Κινέζοι συνδέουν τη Θεσσαλονίκη με τον Δούναβη - Έργο πνοής ή φούσκα;

2 Αυγούστου, 2017

 Σπύρος Ριζόπουλος

Ένα νέο μεγάλο πρότζεκτ ετοιμάζεται στην Ελλάδα και πρόκειται να αναβαθμίσει γεωπολιτικά και οικονομικά ολόκληρη τη Χερσόνησο του Αίμου. Η Κινέζικη εταιρία «China geshuba Group Corporation» ετοιμάζεται να προχωρήσει τα σχέδια της για την κατασκευή του έργου που θα ενώνει τον Αξιό με το Δούναβη και τον Μοράβα.

Στη σερβική τηλεόραση ο εκπρόσωπος της κινεζικής εταιρείας, Γιουάν Λίνγκ, υπογράμμισε ότι προς το παρόν το υπάρχον τμήμα μεταξύ του Σμεντέρεβο και της γέφυρας Λιουμπισέβσκι , είναι καλό και πλεύσιμο για τα ποταμόπλοια και ότι στους προσεχείς μήνες θα εντοπισθούν οι πιθανές αδυναμίες του έργου, ώστε να βρεθεί μία λύση στην πορεία. Η κατασκευή του καναλιού αυτού, που αποτελεί στρατηγικό σχέδιο για τα Βαλκάνια από τη δεκαετία του 1960, γίνεται ολοένα και πιο ρεαλιστική.

Μόνο που αυτή η είδηση ήταν πριν τέσσερα χρόνια. Ποτέ δεν προχώρησε η Κινέζικη εταιρία στην κατασκευή αυτού του έργου καθώς ποτέ δε λύθηκαν τα τρία βασικά προβλήματα που υπήρχαν και συνεχίζουν να υπάρχουν ως τροχοπέδη για την κατασκευή αυτού του μεγαλεπίβολου σχεδίου.

Με δηλώσει του όμως ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας εν έτει 2017, χαρακτήρισε «τεράστιας σημασίας έργο» την κατασκευή του πλωτού ποτάμιου διαδρόμου που θα ενώνει τη Θεσσαλονίκη με το Δούναβη. Πριν από περίπου δυο εβδομάδες στη συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας και Σερβίας στη Θεσσαλονίκη τόσο ο Αλέξης Τσίπρας όσο και ο Σέρβος Πρόεδρος Αλεξάντερ Βούτσιτς τόνισαν τη μεγάλη σημασία του εγχειρήματος.

Το σχέδιο είναι ο ποταμός Αξιός (ή Βαρδάρης κατά το τμήμα που διασχίζει την ΠΓΔΜ) καθώς επίσης και ο Μοράβας στο έδαφος της Σερβίας, να συνδεθούν και να αποτελέσουν τον πλωτό διάδρομο, που θα συνδέει το λιμάνι της Θεσσαλονίκης με το Δούναβη. Ποιος ο στόχος; Η μεταφορά φορτίων από τις χώρες της Ανατολής προς την Ευρώπη σε πολύ λιγότερο χρόνο και με σαφώς χαμηλότερο κόστος.

Σύμφωνα με κάποιες αρχικές μελέτες, το κέρδος σε χρόνο, μέσω αυτού του διαδρόμου, υπολογίζεται σε 3,5 μέρες σε σχέση με το λιμάνι Ρότερνταμ, απ' όπου τα φορτία μπαίνουν στον υδάτινο δρόμο του Δούναβη για να φτάσουν στις αγορές της Κεντρικής και της Βόρειας Ευρώπης διά των πλωτών διακλαδώσεών του ή και σε εκείνες του Καυκάσου στη Μαύρη Θάλασσα.

Μέσα από αυτή τη σύνδεση του Αξιού με τον Δούναβη, παρακάμπτεται άλλο ένα μεγάλο εμπόδιο στις θάλάσσιες μεταφορές - τα Στενά. Τόσο στον Βόσπορο όσο και στα Δαρδανέλλια τα φορτηγά πλοία αναγκάζονται να περιμένουν επί πολλές ώρες ή και ημέρες για να πάρουν σειρά για τον διάπλου ενώ υπάρχουν και ζητήματα περιβαλλοντικής ασφαλείας.

Όπως είναι αντιληπτό ένα τέτοιο έργο μειώνει αρκετά τη γεωπολιτική αξία της Τουρκίας κάτι που πλέον αρκετοί στις Βρυξέλλες σκέφτονται, δεδομένου του οτι η χώρα αποτελεί πλέον μη ελεγχόμενο και αστάθμητο παράγοντα για την ευρύτερη περιοχή.

Ως προς τα τεχνικά χαρακτηριστικά, προβλέπονται η εκβάθυνση και η διαπλάτυνση του μήκους 275 χλμ. στο έδαφος της Ελλάδας και της ΠΓΔΜ Αξιού και του μήκους 346 χλμ. (Σερβία) Μοράβα, που καταλήγει στον Δούναβη. Με βάση προμελέτες που έχουν καταρτίσει οι Σέρβοι, θα χρειαστεί να παρακαμφθούν οι πόλεις Σκόπια της ΠΓΔΜ με κανάλι μήκους 35 χλμ., το Νις και το Κράλιεβο της Σερβίας, με παρακαμπτηρίους μήκους 15 και 73 χλμ., αντιστοίχως. Σε κάποια σημεία θα δημιουργηθούν υδάτινες σήραγγες, ενώ στον σερβικό κάμπο προβλέπεται μεταφορά από τον ποταμό Σάββα υδάτινων όγκων για τις γεωργικές καλλιέργειες στις περιοχές που διασχίζει ο Μοράβας.

Η ιδέα της «πλωτής λεωφόρου» που θα συνδέει την Κεντρική Ευρώπη με το Αιγαίο δεν είναι καινούργια- εμπνευστές της θεωρούνται οι Αψβούργοι της Αυστροουγγαρίας, που ήθελαν να συνδέσουν τη Βιέννη με τη Μεσόγειο. Τουλάχιστον σε δύο περιπτώσεις, συγκεκριμένα τη μία στο διάστημα 1844-64 και την άλλη το 1904, ευρωπαϊκές εταιρείες ναυσιπλοΐας εκπόνησαν ακόμα και προμελέτες για ένα τέτοιο ενδεχόμενο, ωστόσο ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος ανέτρεψε τα πάντα - με πρώτη την ίδια την αυτοκρατορία.

Το σχέδιο φαίνεται πως είχε προταθεί και τη δεκαετία του '30 στον Γεώργιο Β΄ο οποίος το βρήκε αρχικά ενδιαφέρον, ωστόσο προσέκρουσε στην άρνηση του πρωθυπουργού Ιωάννη Μεταξά ο οποίος θεωρούσε πως με αυτόν τον τρόπο αφενός θα ενισχύετο σημαντικά η γεωπολιτική αξία της Γερμανίας, αφετέρου υπήρχε κίνδυνος ο πλωτός Αξιός να χρησιμεύσει για μεταφορά στρατευμάτων. Η διορατικότητα του Μεταξά φάνηκε λίγα χρόνια αργότερα όταν τα ναζιστικά στρατεύματα αναζητούσαν διόδους εισόδου στην Ελλάδα κατά την επιχείρηση «Μαρίτα» τον Απρίλιο του 1941 οπότε και η χώρα δέχθηκε επίθεση.

Στη νεότερη περίοδο, το θέμα ήρθε στην επιφάνεια και πάλι κατά τη δεκαετία του 1970, με την πετρελαϊκή κρίση, οπότε αναζητήθηκαν νέοι δρόμοι μεταφοράς αγαθών, με λιγότερη κατανάλωση καυσίμων. Το θέμα αποτέλεσε αντικείμενο μελέτης του καθηγητή-πολεοδόμου Γιάννη Τριανταφυλλίδη, που είχε αναλάβει στις δεκαετίες 1960 και 1970 την κατάρτιση του χωροταξικού σχεδίου της περιοχής Θεσσαλονίκης.

Το ζήτημα αναθερμάνθηκε λοιπόν στην συνεδρίαση του Ανωτάτου Συμβουλίου Ελλάδας και Σερβίας και αυτό όχι τυχαία καθώς μετά προέκυψε και η αίτηση της χώρας για να γίνει μέλος της αναπτυξιακής Τράπεζας (New Development Bank) των BRICS, πράγμα που σημαίνει οτι τυχόν υλοποίηση του έργου θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί εν μέρει από την Κίνα.

Τα έργα θα αφορούν κυρίως sovereign operations (δηλαδή έργα που χρηματοδοτούνται από κρατικούς φορείς με την εγγύηση του Δημοσίου). Σημειώνεται ότι η επέκταση χρηματοδότησης και στα ιδιωτικά επιχειρηματικά σχέδια (projects) δεν αποκλείεται. Αναλυτικότερα, η NDB θα εστιάσει το ενδιαφέρον της σε έργα καθαρής ενέργειας, υδάτινων πόρων, άρδευσης, αστικής ανάπτυξης, υγιεινής κ.α.

Το παραπάνω σχέδιο βρίσκεται συνεχώς στην ατζέντα των συναντήσεων μεταξύ Ελλάδας και Σερβίας όπως και των άλλων χωρών που αναγκαστικά θα συμμετέχουν στο έργο αλλά και της Κίνας. Στη συνάντηση τους στο Βελιγράδι όσο και στα ταξίδια τους στο Πεκίνο ο Έλληνας πρωθυπουργός όσο και ο Σέρβος Πρόεδρος είχαν συζητήσει το ζήτημα και με την κινέζικη ηγεσία που αποτελεί άλλωστε το μεγάλο ενδιαφερόμενο καθώς έτσι τα προϊόντα της θα μεταφέρονται ταχύτερα και φτηνότερα στην Ευρώπη. Το ίδιο έκανε και στην Κυβέρνηση της ΠΓΔΜ σε ένα από τα τελευταία ταξίδια του ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς.

Πόσο εφικτή θεωρείται όμως η υλοποίηση ενός φαραωνικού εγχειρήματος; Κατά τους επιστήμονες απόλυτα εφικτή στη θεωρία. Πρακτικά όμως προκύπτουν τρία βασικά προβλήματα όπως αναφέρθηκε παραπάνω. Το πρώτο είναι το ποσό που θα χρειαστεί για να πραγματοποιηθεί ο πλωτός δρόμος. Πριν 4 περίπου χρόνια υπολογιζόταν γύρω στα 50 δισεκατομμύρια, αστρονομικό ποσό στα μάτια των καταχρεωμένων Ελλήνων -αλλά με την υποστήριξη της Κίνας στις χώρες που θα συμμετέχουν σε αυτό δεν φαντάζει αδύνατο.

Όμως αδύνατο φαντάζει και το να συνεργαστούν χωρίς προβλήματα αυτές οι τρεις χώρες μεταξύ τους και αυτό είναι το δεύτερο και ίσως μεγαλύτερο πρόβλημα που θα πρέπει να διευθετηθεί. Ελλάδα Σερβία και ΠΓΔΜ για τους δικούς της λόγους η κάθε μια βλέπουν ως Γολγοθά μία δική τους πιθανή συνεργασία. Από τη μία η Ελλάδα με την αδυναμία της να καθορίσει τη βαλκανική της πολιτική, από την άλλη η ΠΓΔΜ που αποτελεί μόνιμο πονοκέφαλο για την Ελλάδα ως προς το όνομα και τα αγάλματα της, όσο και για την εύθραυστη εσωτερική της σταθερότητα με το αλβανικό στοιχείο. Τέλος η Σερβία και οι καλές σχέσεις που διατηρεί με Ρωσία και Κίνα κάνει τους Ευρωπαίους δύσπιστους απέναντι της.

Τρίτο και τελευταίο αλλά αυτό που έχει τη λιγότερη «προβολή» από τα άλλα είναι η επίδραση που θα έχει το εν λόγω έργο στη φύση. Η Ελλάδα που κατάφερε να ταλαιπωρηθεί επί δεκαετίες με το σχέδιο για την εκτροπή του Αχελώου, πως θα καταφέρει να βγάλει εις πέρας ένα έργο όπως η διασύνδεση της Θεσσαλονίκης με το Δούναβη; Χωρίς να αναφερθεί ότι τυχόν επιπτώσεις θα προκαλέσουν προβλήματα και στη χρηματοδότηση του έργου καθώς η η ΕΕ δεν φημίζεται ως προς το περιβαλλοντικό αποτύπωμα τέτοιων projects.

Το έργο φαντάζει ουτοπία τη δεδομένη στιγμή και τα προβλήματα είναι αρκετά. Ωστόσο, αποτελεί πεδίο δόξης λαμπρό για την ελληνική εξωτερική πολιτική προκειμένου να οργανώσει τις συμμαχίες και τις στρατηγικές που θα φέρουν καρπούς ως προς τον ρόλο και τη θέση της χώρας διεθνώς - ακόμα και αν τελικά το ίδιο το έργο δεν ευοδωθεί.

https://www.rizopoulospost.com/oi-kinezoi-sindeoun-ti-thessaloniki-me-ton-dounavi-ergo-pnois-i-fouska/