Αυτά τα Χριστούγεννα ανήκουν δικαιωματικά στους αγρότες που κάνουν εορτές στους δρόμους.

Δύο λόγια προτού παραθέσω ένα από τα πιο ενδιαφέροντα άρθρα από αυτά που διάβασα.

1. Αγροτική πολιτική δεν γίνεται χωρίς εθνικές επιδοτήσεις.
2. Επιδοτήσεις που αφορούν την παραγωγή την ποσότητα και την ποιότητα και όχι με βάση την έκταση της γής, τα στρέμματα.
3. Επιδοτήσεις αναπλήρωσης εισοδήματος σε κακιές χρονιές.
4. Επιδοτήσεις πάγιου εξοπλισμού.
5. Κεντρικού συντονιστικού οργάνου που θα περιλαμβάνει κράτος, πανεπιστήμια, αγρότες.

Αυτό είναι το μίνιμουμ των προϋποθέσεων για μία σοβαρή αγροτική πολιτική με στόχο την αυτάρκεια σε ποσότητα και ποιότητα.

Αν δεν θέλουμε αγρότες και αγροτική παραγωγή καλό είναι να γνωρίζουμε πάνω-κάτω τι θα συμβεί.

1. Εφοδιασμός από τις πολυεθνικές αλυσίδες.
2. Προϊόντα στην ουσία υποβαθμισμένα και ανεξέλεγκτα αφού θα απειλούν οι πολυεθνικές (που θα είναι και αφορολόγητες στην ουσία) με διακοπή εφοδίων.
3. Προϊόντα που θα εξαρτώνται από τις διεθνείς χρηματιστηριακές τιμές, από τις εκάστοτε διεθνείς συγκυρίες και τα παιχνίδια των πολυεθνικών.
4. Ο κρατικός προϋπολογισμός θα επιβαρύνεται αναλόγως των εισαγωγών.
5. Εκβιασμοί για τους γενικότερους πολιτικούς και οικονομικούς σχεδιασμούς του κράτους.
6. Μια χώρα φτωχή, ένα καρυδότσουφλο που θα αρμενίζει στον απέραντο ωκεανό.

Διαλέξτε και πάρτε.

Δημήτρης Μηλάκας

Τι δεν λένε οι πολιτικοί στους αγρότες – Πώς επηρεάζει το μέλλον η έρευνα για τις επιδοτήσεις

20.12.2025 10:15

Η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για παράνομες αγροτικές επιδοτήσεις στην Ελλάδα παρουσιάστηκε αρχικά ως ακόμη ένα επεισόδιο εθνικής παθογένειας. Ένα γνώριμο αφήγημα: στρεβλώσεις, «λαμόγια», πελατειακά δίκτυα, ένα κράτος που δεν ελέγχει και μια κοινωνία που ανέχεται. Όλα αυτά δεν είναι ψευδή. Είναι όμως ελλιπή.

Γιατί η υπόθεση των αγροτικών επιδοτήσεων δεν αφορά μόνο το παρελθόν της ελληνικής γεωργίας. Αφορά κυρίως το μέλλον της – και τον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη επιχειρεί να κλείσει έναν ιστορικό κύκλο χωρίς να το ομολογήσει ανοιχτά.

Πρώτα απ' όλα, πρέπει να ειπωθεί καθαρά: οι έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας δεν είναι ελληνική εξαίρεση. Υποθέσεις κατάχρησης κονδυλίων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής έχουν ανοίξει σε Ιταλία, Ισπανία, Ρουμανία, Βουλγαρία, Ουγγαρία, Σλοβακία, ακόμη και σε χώρες του «σκληρού πυρήνα». Το μοτίβο είναι πανομοιότυπο: εικονικές καλλιέργειες, διογκωμένες εκτάσεις, πλασματικοί δικαιούχοι, ενδιάμεσοι που έστησαν ολόκληρη βιομηχανία επιδοτήσεων. Δεν πρόκειται για εθνικό κουσούρι, αλλά για δομική στρέβλωση ενός συστήματος που λειτούργησε επί δεκαετίες με πολιτική ανοχή.

Γιατί τώρα

Η κρίσιμη ερώτηση, όμως, δεν είναι αν υπήρξε απάτη. Υπήρξε και μάλιστα διαχρονική. Η πραγματική ερώτηση, λοιπόν, είναι γιατί τώρα εμφανίστηκαν ευρωεισαγγελείς αρχάγγελοι της κάθαρσης;

Η απάντηση δεν βρίσκεται ούτε σε ξαφνική ευρωπαϊκή ηθική αφύπνιση ούτε σε κάποια μυστική εκστρατεία κατά των αγροτών. Βρίσκεται στη μεγάλη αλλαγή προτεραιοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η ΚΑΠ, που επί δεκαετίες υπήρξε ο μεγαλύτερος προϋπολογισμός της Ε.Ε., παύει σταδιακά να είναι πυλώνας κοινωνικής σταθερότητας και μετατρέπεται στο πεδίο των περικοπών.

Οι πόροι μετακινούνται:

• προς την πράσινη μετάβαση,
• την ψηφιακή τεχνολογία
• και, πλέον ανοιχτά, την άμυνα.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η αγροτική επιδότηση από εργαλείο συνοχής μετατρέπεται σε δημοσιονομικό βάρος.

Εδώ ακριβώς παρεμβαίνει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία – όχι ως αρχιτέκτονας της αλλαγής, αλλά ως επιταχυντής και νομιμοποιητικός μηχανισμός.

Οι έρευνες δεν δημιουργούν τη νέα πολιτική· τη διευκολύνουν. Παρέχουν το ηθικό και πολιτικό υπόβαθρο για να ειπωθεί αυτό που μέχρι πρότινος ήταν δύσκολο: ότι το σύστημα κακοποιήθηκε, ότι τα χρήματα δεν έπιασαν τόπο, ότι δεν μπορεί να συνεχιστεί όπως πριν.

Με απλά λόγια: η διαδεδομένη (επί δεκαετίες) απάτη (ή το ευρωπαϊκό κοινό μυστικό) γίνεται το άλλοθι για το «κούρεμα» (με την ψιλή) των αγροτικών επιδοτήσεων. Δεν πρόκειται περί κάποιας «συνωμοσίας» αλλά για τα απόνερα που προκαλούνται όταν η εξουσία αλλάζει κατεύθυνση και προτεραιότητες

Η ΚΑΠ δεν περικόπτεται επειδή ανακαλύφθηκε ξαφνικά η απάτη. Η απάτη αναδεικνύεται τώρα, επειδή η ΚΑΠ περικόπτεται.

Όσο τα κονδύλια ήταν άφθονα και πολιτικά χρήσιμα, οι έλεγχοι ήταν χαλαροί και οι στρεβλώσεις ανεκτές. Όταν όμως η γεωργία έπαψε να θεωρείται στρατηγικός τομέας απασχόλησης και εκλογικής επιρροής, η ανοχή εξαφανίστηκε.

Η ίδρυση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας δεν είναι τυχαία χρονικά. Έρχεται σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη μπαίνει σε λογική «συμμαζέματος».

Όταν τα χρήματα λιγοστεύουν, ο έλεγχος σκληραίνει. Όχι για λόγους ηθικής, αλλά για λόγους ανακατανομής. Και η ΚΑΠ, με το τεράστιο βάρος της στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, είναι ο πιο προφανής στόχος.

Πάμε γι' άλλα

Για χώρες όπως η Ελλάδα, αυτό έχει διπλή συνέπεια. Από τη μία, αποκαλύπτονται πραγματικές παρανομίες και ευθύνες που δεν μπορούν – ούτε πρέπει – να συγκαλυφθούν. Από την άλλη, η συλλογική ενοχοποίηση λειτουργεί απονευρωτικά. Το αφήγημα μετατοπίζεται από το «το αγροτικό εισόδημα δεν βγαίνει» στο «το σύστημα ήταν διεφθαρμένο».

Και κάπου εκεί χάνεται η ουσία: ότι το μοντέλο που στήριξε την ελληνική γεωργία επί σαράντα χρόνια απλώς έφτασε στο τέλος του. Το πολιτικό πρόβλημα είναι ότι αυτή η μετάβαση γίνεται χωρίς ειλικρίνεια.

Οι αγρότες καλούνται να αποδεχθούν λιγότερες επιδοτήσεις, περισσότερους ελέγχους και αυστηρότερους κανόνες, χωρίς να τους λέγεται καθαρά ότι η Ευρώπη δεν τους βλέπει πια ως κοινωνική δεξαμενή που πρέπει να προστατευτεί, αλλά ως τομέα που πρέπει να συρρικνωθεί και να «καθαρίσει». Όχι όλοι. Οι μεγάλοι, οι οργανωμένοι, οι τεχνολογικά επαρκείς θα μείνουν. Οι υπόλοιποι, όχι.

Η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, λοιπόν, δεν είναι απλώς μια δικαστική εξέλιξη. Είναι πολιτικό σύμπτωμα. Σηματοδοτεί το πέρασμα από την εποχή της ανοχής στην εποχή της επιλογής. Από το «όλοι μέσα» στο «λίγοι και ισχυροί». Και αυτό, όσο κι αν παρουσιάζεται ως τεχνική διόρθωση, είναι βαθιά πολιτική απόφαση.

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό δεν είναι αν έπρεπε να ελεγχθούν οι επιδοτήσεις. Έπρεπε. Το ερώτημα είναι αν η Ευρώπη – και μαζί της τα εθνικά κράτη – είναι έτοιμη να πει την αλήθεια: ότι η αγροτική πολιτική δεν αλλάζει για να σωθεί ο αγρότης, αλλά για να αλλάξει το ίδιο το παραγωγικό μοντέλο. Και ότι σε αυτήν τη μετάβαση, κάποιοι θα μείνουν πίσω.

Όσο αυτή η αλήθεια δεν λέγεται, οι έρευνες θα εκλαμβάνονται ως τιμωρία και όχι ως προμήνυμα. Κι όσο οι πολιτικοί συνεχίζουν να μιλούν μόνο για παρανομίες και όχι για στρατηγικές επιλογές, η σύγκρουση θα βαθαίνει. Όχι γιατί οι αγρότες δεν καταλαβαίνουν. Αλλά γιατί κανείς δεν τους λέει τι πραγματικά συμβαίνει.

Να κλείσουμε συνοψίζοντας αυτά που όσο οι πολιτικοί δεν μπορούν να ομολογήσουν, τόσο οι αγρότες θα είναι στους δρόμους, καθώς αυτά που έχουν να χάσουν είναι ελάχιστα:

• Η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας δεν είναι εξαίρεση για την Ελλάδα, αλλά μέρος ευρωπαϊκού μοτίβου.
• Η απάτη στις αγροτικές επιδοτήσεις ήταν διαχρονικά γνωστή και πολιτικά ανεκτή.
• Δεν αποκαλύπτεται τώρα επειδή «ξύπνησε» η Ευρώπη, αλλά επειδή αλλάζουν οι προτεραιότητές της.
• Η ΚΑΠ παύει να είναι πυλώνας συνοχής και μετατρέπεται σε πεδίο περικοπών.
• Οι πόροι μετακινούνται προς άμυνα, πράσινη και ψηφιακή μετάβαση.
• Οι έλεγχοι σκληραίνουν για να νομιμοποιήσουν τη συρρίκνωση.
• Το παλιό αγροτικό μοντέλο τελειώνει χωρίς να λέγεται ανοιχτά.
• Θα μείνουν λίγοι, μεγάλοι και οργανωμένοι. Οι υπόλοιποι θα χαθούν.

https://www.topontiki.gr/2025/12/20/ti-den-lene-i-politiki-stous-agrotes/

Και ένα ακόμα άρθρο της τελευταίας στιγμής.

ΤΑΦΟΠΛΑΚΑ στην ελληνική γεωργία και κτηνοτροφία...

12/24/2025 

Τα τρακτέρ που παραμένουν στις εθνικές οδούς και στήνουν μπλόκα σε όλη τη χώρα αντιμετωπίζονται από την κυβέρνηση –και μάλιστα με τις μεθόδο...

 Τα τρακτέρ που παραμένουν στις εθνικές οδούς και στήνουν μπλόκα σε όλη τη χώρα αντιμετωπίζονται από την κυβέρνηση –και μάλιστα με τις μεθόδους που παρατηρούνται τα τελευταία εικοσιτετράωρα– ως «συντεχνιακή υπερβολή». Όμως η πραγματικότητα για τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους της χώρας μας προδιαγράφεται πολύ χειρότερη ακόμη και από αυτήν που βιώνουν σήμερα με το πρόβλημα των πληρωμών...
Ο ακόμη μεγαλύτερος εφιάλτης δεν είναι άλλος από την περίφημη συμφωνία ΕΕ–Mercosur, η οποία, με τη στήριξη και την προσυπογραφή της κυβέρνησης του κ. Μητσοτάκη, βάζει ταφόπλακα –και– στον ελληνικό πρωτογενή τομέα. Η αναβολή λίγων εβδομάδων για την υπογραφή της, εντός του Ιανουαρίου, δεν αλλάζει τίποτε ως προς την ουσία. Το σχέδιο παραμένει στο τραπέζι και οι συνέπειες είναι προδιαγεγραμμένες...
Η Ελλάδα μπαίνει σε αυτή τη συμφωνία από θέση αδυναμίας και συγκαταλέγεται ξεκάθαρα στους χαμένους. Την ώρα που οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι της χώρας παλεύουν με το κόστος της ενέργειας, τις ζωοτροφές, τη φορολογία και μια ΚΑΠ που τιμωρεί αντί να στηρίζει την παραγωγή, οι Βρυξέλλες ετοιμάζονται να ανοίξουν διάπλατα την ευρωπαϊκή αγορά σε μαζικές εισαγωγές αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων από Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη και Παραγουάη. Βοδινό κρέας, ζάχαρη, ζωοτροφές και άλλα χαμηλού κόστους προϊόντα, παραγόμενα σε χώρες με πολύ χαλαρότερους περιβαλλοντικούς και υγειονομικούς ελέγχους, καλούνται να «ανταγωνιστούν» τον Έλληνα παραγωγό. Έναν ανταγωνισμό εκ προοιμίου άνισο...
Η συμφωνία Mercosur δεν είναι απλώς εμπορική αλλά βαθιά πολιτική. Το πραγματικό της αντάλλαγμα δεν αφορά τη γεωργία, αλλά τη βαριά βιομηχανία ιδιαίτερα της Γερμανίας. Αυτοκίνητα, μηχανήματα και βιομηχανικά προϊόντα βρίσκουν νέες αγορές, την ώρα που ο ευρωπαϊκός Νότος –και ειδικά χώρες όπως η Ελλάδα– μετατρέπεται σε καθαρό εισαγωγέα τροφίμων. Η χώρα μας δεν εξάγει αυτοκίνητα στη Βραζιλία ούτε μηχανήματα στην Αργεντινή. Αντίθετα, διαθέτει ήδη ελλειμματικό αγροτικό ισοζύγιο και αυξανόμενη διατροφική εξάρτηση...
Η ελληνική γεωργία δεν είναι βιομηχανική. Στηρίζεται σε μικρές και μεσαίες οικογενειακές εκμεταλλεύσεις, σε προϊόντα ποιότητας και σε υψηλό κόστος παραγωγής. Πάνω από το 75% των αγροτικών εκμεταλλεύσεων είναι μικρού μεγέθους, χωρίς καμία δυνατότητα να αντέξουν τον ανταγωνισμό των μαζικών εισαγωγών. Πρόκειται για ένα μοντέλο εξαιρετικά ευάλωτο, το οποίο η συμφωνία Mercosur οδηγεί ευθέως στον αφανισμό!
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η στάση του κ. Μητσοτάκη δεν προκαλεί μόνο οργή. Χωρίς καμία υπερβολή, στρέφεται και κατά των ελληνικών συμφερόντων την ώρα που άλλες χώρες, όπως η Γαλλία, η Ιταλία και η Αυστρία, υψώνουν ανάχωμα για να προστατεύσουν τους αγρότες τους. Η Αθήνα επιλέγει να συνταχθεί με τις Βρυξέλλες και όχι με τα χωράφια και τα κοπάδια της ελληνικής υπαίθρου...